Bal Kalitesinin Değerlendirilmesinde Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Uygulanması
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 30.06.2026 · (72) · 29-48
DOI: 10.53568/yyusbed.1753822 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Erhan Orakçı. Die Arbeit nennt 70 Literaturangaben. Gefördert von: yok.
Abstract (Originalsprache)
Bal, insan sağlığı ve beslenmesinde önemli rol oynayan doğal bir ürün olmasına rağmen, son yıllarda artan tağşiş uygulamaları ve kalite sorunları nedeniyle tüketici güvenini zedelemektedir. Bu çalışma, bal kalitesinin değerlendirilmesinde geleneksel yöntemlere alternatif olarak Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinin kullanımını araştırmaktadır. Çalışmada kullanılan veriler, Güzel ve Bahçeci (2020) tarafından yapılan araştırmadan alınmış olup, nem, HMF, diastaz sayısı, elektriksel iletkenlik gibi 8 temel kalite parametresi kullanılarak analiz edilmiş ve CODAS-Sort, MEREC ağırlıklandırma ile Gri İlişkisel Analiz (GİA) teknikleriyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, diastaz sayısı, HMF ve kül içeriğinin bal kalitesinin belirlenmesinde en kritik parametreler olduğunu göstermiştir. MEREC tekniğiyle hesaplanan ağırlıklandırmalara göre diastaz sayısı %43.29, HMF %23.97 ve kül içeriği %20.48 ağırlık değerleriyle öne çıkmıştır. CODAS-Sort ve GİA-MEREC entegrasyonu, balların sınıflandırılmasında yüksek tutarlılık göstermiş ve özellikle yüksek HMF, düşük diastaz aktivitesi ve uygunsuz serbest asitlik değerlerine sahip örneklerin tağşiş şüphesi taşıdığı belirlenmiştir. Bu çalışma, ÇKKV tekniklerinin bal sektöründe hızlı, ekonomik ve güvenilir bir kalite kontrol mekanizması olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Özellikle arıcılık kooperatifleri, gıda denetim kurumları ve kalite kontrol laboratuvarları için pratik bir rehber niteliğindedir.
Förderung
- yok
Zitieren
APA
Orakçı, E. (2026). Bal Kalitesinin Değerlendirilmesinde Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Uygulanması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29-48. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1753822
Vancouver
Orakçı E. Bal Kalitesinin Değerlendirilmesinde Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Uygulanması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:29-48. doi:10.53568/yyusbed.1753822
BibTeX
@article{Orak2026,
author = {Orakçı, Erhan},
title = {Bal Kalitesinin Değerlendirilmesinde Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Uygulanması},
journal = {Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {72},
pages = {29--48},
doi = {10.53568/yyusbed.1753822}
}
EUVIMED