Şeyh Ubeydullah Nehrî’nin Kürt Ulemâ ve Sûfî Çevrelerini 93 Harbine Davet Mektubu
Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi · 28.06.2026 · 12 (23) · 5-31
DOI: 10.56491/buydd.1896245 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Veysel Başçı. Die Arbeit nennt 25 Literaturangaben. Gefördert von: yok.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma Şeyh Ubeydullah Nehrî’nin Hakkâri ve Şemzinan bölgesinin en önemli ilim merkezlerinden olan Nehrî Medreselerinin başındayken 1877 yılında Kürt ulemâ ve kanaat önderlerine özellikle de Nakşibendiyye ve Kadiriyye gibi Kürt sûfî çevrelerine hitaben kaleme aldığı cihada çağrı/davet mektubunun eksiksiz çevirisine odaklanır. Mektup, Şeyh Ubeydullah’tan geriye kalmış yegâne eseri Tuhfetü’l-Ahbâb Mesnevî-i Sanî adlı eserin 141 ve 153. varakları arasında yer alan bir mektuptur ve ilk kez bu çalışmayla Türkçeye eksiksiz tercüme edilmek suretiyle incelenmiştir. Şeyh Ubeydullah Nehrî, bir tevazu ifadesi olarak nasihatnâme adını verdiği bu cihada davet mektubunda, söz konusu mektubun Osmanlı Devleti ve Sultan Abdulhamid’in talebi ve isteği doğrultusunda yazıldığını belirtirmiş, Kürt ulemâ ile sûfî çevrelerini 93 harbinde Osmanlı’nın safında Ruslara karşı savaşa iştirak etmeye dönük talebin sultandan geldiğini, adı geçen manzum eserinde açıkça ifade etmiştir. Arapça ve Farsça karışık ağır bir nesirle kaleme alınmış mektup, yalnızca belirli tarihsel bağlama sahip bir cihad çağrısı değil; aynı zamanda geç Osmanlı döneminde din, siyaset ve toplum ilişkilerinin nasıl algılandığını gösteren önemli bir vesika niteliği taşır. Aynı zamanda dinî referanslarla meşrulaştırılmış siyasal sadakat, ahlâkî seferberlik ve kolektif dinî kimlik inşasının güçlü bir örneğidir.
Förderung
- yok
Zitieren
APA
Başçı, V. (2026). Şeyh Ubeydullah Nehrî’nin Kürt Ulemâ ve Sûfî Çevrelerini 93 Harbine Davet Mektubu. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, 12(23), 5-31. https://doi.org/10.56491/buydd.1896245
Vancouver
Başçı V. Şeyh Ubeydullah Nehrî’nin Kürt Ulemâ ve Sûfî Çevrelerini 93 Harbine Davet Mektubu. Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi. 2026;12(23):5-31. doi:10.56491/buydd.1896245
BibTeX
@article{Ba2026,
author = {Başçı, Veysel},
title = {Şeyh Ubeydullah Nehrî’nin Kürt Ulemâ ve Sûfî Çevrelerini 93 Harbine Davet Mektubu},
journal = {Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {23},
pages = {5--31},
doi = {10.56491/buydd.1896245}
}
EUVIMED