EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Bir Medrese Öğrencisinin Mektubu Bağlamında II. Meşrutiyet Dönemi Medrese Islahatına Bakış (Ünyeli Mustafa Fevzi Efendi ve Mektubu)

Hasan Yıldız, Mürselin Güney

Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi · 26.06.2026 · (21) · 25-64

DOI: 10.53112/tudear.1863982 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Hasan Yıldız und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışmada, Ünyeli Mustafa Fevzi Efendi’nin 26 Teşrînisâni 1331 tarihli (9 Aralık 1915) mektubu merkeze alınmak suretiyle bir medrese öğrencisi gözüyle 1914 senesi ıslahatı öncesi ve sonrası medrese eğitiminin mukayesesi ve gerçekleştirilen ıslahatın medreseye ve öğrenciye yansımaları ele alınmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışmanın temelini oluşturan mektup, bir medrese öğrencisinin medresede yaşanan değişim ve dönüşüme dair gözlem ve tespitleri ile duygu ve düşüncelerini yansıtması bakımından nâdir belge niteliğindedir. 1914-1915 öğretim yılında geleneksel Osmanlı medreselerinde gerçekleştirilen köklü değişim ve dönüşüm kapsamında; eğitimlerini tamamlayarak icazet aldıkları halde medrese hücrelerinde bir ömür boyu ikamet edebilen kudemâ adıyla anılan şahısların medreselerden çıkarılmasının sağlandığı, cami derslerinin kaldırılarak medresenin değişik kademelerinde ve sınıflarında okutulmasına başlandığı, medreselerin bulundukları semtlere göre yemekhaneler açılarak ya da inşa edilerek her öğrencinin kullanımına ayrı tabak ve bardak verildiği şeklindeki yeniliklere mektupta yer verilmektedir. En önemli yeniliklerden birisi ise Batı tarzı mekteplerde uygulanan sınıf sistemine göre eğitim verilmesiydi. Uygulamaya geçirilen sınıf sistemiyle camilerde okutulan geleneksel medrese dersi kitaplarında da değişikliğe gidilmiş, bu kitapların bir kısmı yeni yapılandırılan medresenin özellikle İslâmî ilimler ağırlıklı eğitim verilen âli ve mütehassısîn kısmında okutulan kitaplar arasında yerini almıştır. Medrese mensuplarının kaleminden çıkmış bu tür mektup ya da benzeri birinci şahıs anlatılarının, medrese hayatına ve eğitim sistemine dair önemli bilgiler içermesi muhtemeldir. Resmi evrak ve dönemin basın-yayın organlarına yansıyan yazı ve makalelerin yanında medresenin eğitim ortamlarına, eğitim sistemine, kurumsal iklimine, müderris ve öğrencilerin günlük hayatına dair içeriden bakmayı sağlayacak akademik çalışmaların eğitim tarihine ve özellikle din eğitimi tarihine önemli katkılar sunacağı değerlendirilmektedir.

Zitieren

APA

Yıldız, H., & Güney, M. (2026). Bir Medrese Öğrencisinin Mektubu Bağlamında II. Meşrutiyet Dönemi Medrese Islahatına Bakış (Ünyeli Mustafa Fevzi Efendi ve Mektubu). Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 25-64. https://doi.org/10.53112/tudear.1863982

Vancouver

Yıldız H, Güney M. Bir Medrese Öğrencisinin Mektubu Bağlamında II. Meşrutiyet Dönemi Medrese Islahatına Bakış (Ünyeli Mustafa Fevzi Efendi ve Mektubu). Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi. 2026:25-64. doi:10.53112/tudear.1863982

BibTeX
@article{Yldz2026,
  author = {Yıldız, Hasan and Güney, Mürselin},
  title = {Bir Medrese Öğrencisinin Mektubu Bağlamında II. Meşrutiyet Dönemi Medrese Islahatına Bakış (Ünyeli Mustafa Fevzi Efendi ve Mektubu)},
  journal = {Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {21},
  pages = {25--64},
  doi = {10.53112/tudear.1863982}
}
Kostenlos starten →