TÜRKİYE’DE YÜKSEKÖĞRENİM GÖREN YABANCI ÖĞRENCİLERİN HUKUKİ STATÜSÜNE DAİR BİR İNCELEME
Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 09.07.2026 · 16 (1) · 557-610
DOI: 10.54704/akdhfd.1760753 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 09.07.2026. Verfasst von Tarık Talha Dermez. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma ile Türkiye’de yükseköğrenim gören yabancı öğrencilerin hukuki statüleri, ikamet izinleri, çalışma hakları ve toplumsal uyum süreçleri çok boyutlu bir şekilde ele alınmıştır. Türkiye’nin jeopolitik konumu ve küreselleşmenin etkisiyle artan uluslararası öğrenci göçü, konunun hem hukuki hem de sosyolojik açıdan derinlemesine incelenmesini zorunlu kılmıştır. Çalışmanın temel araştırma sorusu; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çerçevesinde şekillenen öğrenci ikamet izni ve çalışma hakları sisteminin mevcut beklentileri karşılamadaki yeterliliği ile sistemin küresel rekabet gücü bağlamında hangi yönlerden geliştirilebileceğidir.Çalışmada öncelikle, öğrenci ikamet izninin genel çerçevesi, muafiyet halleri, başvuru süreçleri ve diğer ikamet türleriyle olan geçişlilik durumu doktrinel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Ayrıca öğrencilerin sınırlı çalışma hakları ve bu hakların uygulamadaki yansımaları değerlendirilmiştir. Araştırmanın odak noktalarından birini oluşturan karşılaştırmalı hukuk bölümünde ise; Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Almanya’nın yabancı öğrenci kabul sistemleri, ikamet izni, vize-statü ayrımları ve özellikle mezuniyet sonrası istihdam hakları incelenmiştir. Yapılan analizler ile Türkiye’nin eğitim sürecini idari olarak düzenlemekteki mevzuat yönünden fiilen başarısı ele alınmıştır. Ayrıca Türk eğitim-öğretim sisteminden mezun olan yabancıların stratejik bir insan sermayesi olarak yerel işgücü piyasasına entegre olma hali özellikle Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Almanya ile karşılaştırılarak ele alınmıştır.Çalışmanın son bölümünde ise, hukuki statünün hayata yansıması olan sosyokültürel uyum süreci ele alınmıştır. Dil, din ve etnik köken gibi kültürel farklılıkların, öğrencilerin Türkiye’deki yaşam deneyimlerini, aidiyet duygularını ve hukuki güvenlik algılarını nasıl şekillendirdiği sosyolojik bulgularla incelenmiştir. Sonuç itibarıyla, Türkiye’de nitelikli yabancı beyin göçünün kalıcı bir ekonomik ve sosyal değere dönüştürülebilmesi için; mevzuatta daha net düzenlemeler yapılması, idari süreçlerin öngörülebilir kılınması ve mezunların istihdamını kolaylaştıracak bütüncül bir entegrasyon politikasının hayata geçirilmesinin hukuki belirlilik ilkesi açısından zorunlu görünmekte olduğu vurgulanmıştır.
Zitieren
APA
Dermez, T. T. (2026). TÜRKİYE’DE YÜKSEKÖĞRENİM GÖREN YABANCI ÖĞRENCİLERİN HUKUKİ STATÜSÜNE DAİR BİR İNCELEME. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 557-610. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1760753
Vancouver
Dermez TT. TÜRKİYE’DE YÜKSEKÖĞRENİM GÖREN YABANCI ÖĞRENCİLERİN HUKUKİ STATÜSÜNE DAİR BİR İNCELEME. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;16(1):557-610. doi:10.54704/akdhfd.1760753
BibTeX
@article{Dermez2026,
author = {Dermez, Tarık Talha},
title = {TÜRKİYE’DE YÜKSEKÖĞRENİM GÖREN YABANCI ÖĞRENCİLERİN HUKUKİ STATÜSÜNE DAİR BİR İNCELEME},
journal = {Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {557--610},
doi = {10.54704/akdhfd.1760753}
}
EUVIMED