Osmanlı Devleti’nde Gayrimüslimlerin Hukuki Statüsüne Vatandaşlık Hakkı Açısından Bir Bakış
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 26.12.2023 · 27 (2) · 217-277
DOI: 10.60002/ebyuhfd.1384885 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 26.12.2023. Verfasst von Elif ÖZDEMİR. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 109 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, vatandaşlık hakkı bağlamında Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gayrimüslimlerin hukuki statüsüne odaklanmaktadır. Kişi ile devlet arasındaki siyasi-hukuki bağı ifade eden vatandaşlık, bugünkü niteliğine Fransız Devrimi'nden sonra kavuşmuştur. Ancak bu kavram hak ve yükümlülüklerin bağlı olduğu bir statü ve bir devlete sadakat anlamında eski zamanlardan beri var olmuştur. Osmanlı Devleti’nde gayrimüslimlerin hukuki statüsü şer'i hukuka dayanmaktaydı. Şer'i hukuka göre İslam devleti, kendisine zimmet akdiyle bağlı olan gayrimüslimlerin can, mal ve namus güvenliğini iç ve dış saldırılara karşı korumakla yükümlüdür. Gayrimüslimler zimmet akdi ile İslam devletinin tebaası olurlar. Osmanlı İmparatorluğu, İslam hukukunun zimmî statüsüne ilişkin ilkelerine dayanarak kendi yapısına uygun bir sistem (millet sistemi) benimsemiş ve gayrimüslim toplulukları ruhani liderler (patrikler) aracılığıyla yönetmiştir. Osmanlı Devleti, zamanla Avrupa karşısında zayıflamasıyla Tanzimat devri reform hareketleri ortaya çıkmıştır. Bu dönemde çıkarılan anayasal belgeler ve yasalar, gayrimüslimlerin haklarının artmasına ve eşitliğe dayalı bir vatandaşlık anlayışının geliştirilmesine önemli katkıda bulunmuştur. Osmanlı hükümetinin farklı etnik ve dini grupları 'Osmanlı üst kimliği' çatısı altında birleştirme politikası, milliyetçi hareketler ve Avrupa devletlerinin müdahalesi nedeniyle başarısız olmuştur. Bu çalışma, tarihsel ve hukuki bir perspektifle Osmanlı Devleti'nde gayrimüslimlerin hukuki statüsünü, vatandaşlık hakkı açısından -İslam hukukunun kendine özgü yaklaşımını ve dönemin siyasi ve sosyal koşullarını göz önünde bulundurarak- incelemektedir.
Zitieren
APA
ÖZDEMİR, E. (2023). Osmanlı Devleti’nde Gayrimüslimlerin Hukuki Statüsüne Vatandaşlık Hakkı Açısından Bir Bakış. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 27(2), 217-277. https://doi.org/10.60002/ebyuhfd.1384885
Vancouver
ÖZDEMİR E. Osmanlı Devleti’nde Gayrimüslimlerin Hukuki Statüsüne Vatandaşlık Hakkı Açısından Bir Bakış. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2023;27(2):217-277. doi:10.60002/ebyuhfd.1384885
BibTeX
@article{ZDEMR2023,
author = {ÖZDEMİR, Elif},
title = {Osmanlı Devleti’nde Gayrimüslimlerin Hukuki Statüsüne Vatandaşlık Hakkı Açısından Bir Bakış},
journal = {Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2023},
volume = {27},
number = {2},
pages = {217--277},
doi = {10.60002/ebyuhfd.1384885}
}
EUVIMED