TÜRKİYE’DE KIRSAL PEYZAJLARIN PLANLAMASI VE YÖNETİMİNİN YASAL MEVZUAT BAĞLAMINDA ANALİZİ
PEYZAJ · 30.06.2026 · 8 (1) · 24-52
DOI: 10.53784/peyzaj.1870893 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift PEYZAJ, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Hafize Nur Sılay Emir und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 57 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kırsal peyzaj; tarım alanları, ormanlar, meralar, yaylalar, kırsal yerleşimler ve doğal/kültürel mirasın birlikte yönetildiği çok fonksiyonlu alanlardır. Küresel ölçekte kırsal alanlar, kentsel yayılma ve iklim değişikliği gibi çevresel değişimlerden dolayı büyük bir baskı altında ekosistem hizmetlerini kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Bu karmaşık yapının sürdürülebilir, adil ve ekolojik açıdan dengeli biçimde yönetilebilmesi, büyük ölçüde hukuki ve kurumsal çerçeveye bağlıdır. Bu çalışma, Türkiye’deki kırsal peyzajın planlamasını belirleyen yasal çerçeveyi, çok boyutlu bir analitik yaklaşımla incelemektedir. Araştırma; 3194 sayılı İmar Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 6360 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 7254 sayılı Kanun gibi temel yasal metinleri; kavramsal çerçeve, teknik standartlar, projelendirme süreçleri, mesleki yetki ve yönetsel hiyerarşi boyutlarında nitel içerik analizine tabi tutmaktadır. Analiz sürecinde mevzuat; yerleşim dokusu, tarımsal üretim alanları ve doğal çevre olmak üzere üç temel grup altında değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye mevzuatının kırsalı statik ve üretim odaklı bir yapı olarak tanımladığını, ekolojik bağlantısallık ve peyzaj karakteri gibi unsurları içermediğini ortaya koymaktadır. Politika metinleri ve yasal mevzuat üzerinde yürütülen nitel içerik analizi sonucunda; 6360 sayılı kanun sonrası ortaya çıkan kurumsal çok başlılığın ve kentsel imar uygulamalarının kırsal dokuya dayatılmasının, peyzajın dayanıklılığını zayıflattığı ve kırsal kimliğin zarar gördüğü ortaya konulmuştur. Sonuç olarak çalışma, mevcut parçalı yapıyı bütünleştirecek peyzaj onarımı odaklı bir "Kırsal Peyzaj Yönetim Planı" modeli önermekte; arazi toplulaştırma gibi geniş ölçekli müdahalelerin peyzaj mimarlığı disiplini rehberliğinde yeniden kurgulanması gerektiğini savunmaktadır.
Zitieren
APA
Emir, H. N. S., & Atik, M. (2026). TÜRKİYE’DE KIRSAL PEYZAJLARIN PLANLAMASI VE YÖNETİMİNİN YASAL MEVZUAT BAĞLAMINDA ANALİZİ. PEYZAJ, 8(1), 24-52. https://doi.org/10.53784/peyzaj.1870893
Vancouver
Emir HNS, Atik M. TÜRKİYE’DE KIRSAL PEYZAJLARIN PLANLAMASI VE YÖNETİMİNİN YASAL MEVZUAT BAĞLAMINDA ANALİZİ. PEYZAJ. 2026;8(1):24-52. doi:10.53784/peyzaj.1870893
BibTeX
@article{Emir2026,
author = {Emir, Hafize Nur Sılay and Atik, Meryem},
title = {TÜRKİYE’DE KIRSAL PEYZAJLARIN PLANLAMASI VE YÖNETİMİNİN YASAL MEVZUAT BAĞLAMINDA ANALİZİ},
journal = {PEYZAJ},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {24--52},
doi = {10.53784/peyzaj.1870893}
}
EUVIMED