Kamusal Alan Tahayyülü ve İmar Mevzuatı Bağlamında Türkiye’de Otopark Sorununun Sosyo-Hukuki Analizi
Fiscaoeconomia · 08.11.2026 · 10 (3) · 1-28
DOI: 10.25295/fsecon.2002868 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Fiscaoeconomia, online erschienen am 08.11.2026. Verfasst von Ahmet Şafak Eşmeler und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 45 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’deki şehirlerin gün geçtikçe derinleşen otopark sorununu teknik bir altyapı eksikliği olarak değerlendirmek yerine; kamusal alan tahayyülü, imar mevzuatı ve idari pratiklerin kesişiminde şekillenen sosyo-hukuki bir mesele olarak yorumlamaktadır. Türkiye’deki bireysel araç sahipliği, ABD ve Avrupa ortalamasının altında olmasına rağmen, kentsel dolaşım sisteminde meydana gelen tıkanıklıklar ve kaldırımların otomobiller tarafından işgal edilmesi; sorunun kaynağında kentsel mekânın kullanımına ve sahiplenilmesine dair tarihsel ve zihinsel unsurların bulunduğuna işaret etmektedir. Osmanlı’dan devralınan devlet merkezli mekân üretimi geleneği ve 1950 sonrası imar aflarıyla pekişen kuralsızlık, sokak ve caddelerin sahipsiz birer boşluk olarak algılanmasına neden olmaktadır. Hukuki düzlemde ise 3194 sayılı İmar Kanunu ve Otopark Yönetmeliği, otopark ihtiyacının parsel içinde karşılanmasını esas alıp ‘otopark bedelini’ istisnai bir enstrüman olarak kurgulamıştır. Bununla beraber, Sayıştay denetimleri ve Danıştay kararlarının da gösterdiği üzere, toplanan fonların genel bütçelere aktarılması ve denetim yetersizlikleri, otoparksız yapılaşmaya göz yuman zımni bir uzlaşı üretmektedir. Çalışma; kısa vadede müteahhit, yerel yönetim organı ve mukimlerden oluşan aktörlerin hepsinin kazançlı göründüğü bu yapının, uzun vadede kamusal alanın istilasıyla neticelenen bir ‘kazan-kazan-kaybet’ denklemine dönüştüğünü ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Eşmeler, A. Ş., & Şahin, O. M. (2026). Kamusal Alan Tahayyülü ve İmar Mevzuatı Bağlamında Türkiye’de Otopark Sorununun Sosyo-Hukuki Analizi. Fiscaoeconomia, 10(3), 1-28. https://doi.org/10.25295/fsecon.2002868
Vancouver
Eşmeler AŞ, Şahin OM. Kamusal Alan Tahayyülü ve İmar Mevzuatı Bağlamında Türkiye’de Otopark Sorununun Sosyo-Hukuki Analizi. Fiscaoeconomia. 2026;10(3):1-28. doi:10.25295/fsecon.2002868
BibTeX
@article{Emeler2026,
author = {Eşmeler, Ahmet Şafak and Şahin, Oğuzhan Mehmet},
title = {Kamusal Alan Tahayyülü ve İmar Mevzuatı Bağlamında Türkiye’de Otopark Sorununun Sosyo-Hukuki Analizi},
journal = {Fiscaoeconomia},
year = {2026},
volume = {10},
number = {3},
pages = {1--28},
doi = {10.25295/fsecon.2002868}
}
EUVIMED