Ünye Kırsalında Bir Osmanlı Vakfı: Kadılar Abdülhalim Ağa Camii ve Kültürel Miras Değeri
Universal Journal of History and Culture · 29.05.2026 · 8 (1) · 38-58
DOI: 10.52613/ujhc.1870656 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Universal Journal of History and Culture, online erschienen am 29.05.2026. Verfasst von Kamil Yavuz. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Ünye Kadılar Mahallesi’ndeki Abdülhalim Ağa Camii odağında, Osmanlı taşra teşkilatlanmasının mekânsal ve bürokratik tezahürlerini mikro-tarih perspektifiyle incelemektedir. 1455 tarihli tahrir kayıtları ve askeri bölüklerin varlığı, bölgenin fetihten itibaren stratejik bir Türkmen iskânına açıldığını; kaydedilen ilmiye sınıfı mensupları ise yerleşimin erken dönemde bir adalet merkezi (kaza) niteliği kazandığını göstermektedir. “Kadılar” isimlendirmesi ve Avarız kayıtlarındaki “naib” unvanları, mekânın adli fonksiyonunun yerel bellekte kalıcı izler bıraktığını ortaya koymaktadır. Saha araştırmalarında tespit edilen Yeniçeri Külahlı mezar taşları bölgenin askerî ve bürokratik kimliğini yansıtırken, caminin taş mektep ve değirmenle oluşturduğu “kırsal külliye” yapısı Osmanlı'nın kamusal hizmet ve sosyal yardım anlayışını göstermektedir. Stratejik geçit yolu (râh-ı derbend) üzerindeki konumuyla bir menzil işlevi gören yapı, ahşap çantı tekniğinden kâgir mimariye evrilerek yerel gelenek ile Osmanlı mimari kültürünü bir araya getirmiştir. Sonuç olarak çalışma, arşiv verileri ile maddi kültür kalıntılarını birlikte değerlendirerek, yerel bir mabedin Osmanlı'dan günümüze uzanan idari, hukuki ve toplumsal hafızayı yansıtan kurumsal bir sembol niteliği taşıdığını ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Yavuz, K. (2026). Ünye Kırsalında Bir Osmanlı Vakfı: Kadılar Abdülhalim Ağa Camii ve Kültürel Miras Değeri. Universal Journal of History and Culture, 8(1), 38-58. https://doi.org/10.52613/ujhc.1870656
Vancouver
Yavuz K. Ünye Kırsalında Bir Osmanlı Vakfı: Kadılar Abdülhalim Ağa Camii ve Kültürel Miras Değeri. Universal Journal of History and Culture. 2026;8(1):38-58. doi:10.52613/ujhc.1870656
BibTeX
@article{Yavuz2026,
author = {Yavuz, Kamil},
title = {Ünye Kırsalında Bir Osmanlı Vakfı: Kadılar Abdülhalim Ağa Camii ve Kültürel Miras Değeri},
journal = {Universal Journal of History and Culture},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {38--58},
doi = {10.52613/ujhc.1870656}
}
EUVIMED