MÜNTEHE’L-VUSÛL VE’L-EMEL’İN İBNÜ’L-HÂCİB’E NİSBETİ ETRAFINDAKİ TARTIŞMALARIN ANALİZİ
Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi · 30.04.2026 · 10 (1) · 32-53
DOI: 10.52115/apjir.1825437 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Murat Gelegen und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben. Gefördert von: Yazarlar, bu araştırmayı desteklemek için herhangi bir dış fon almadıklarını kabul ederler..
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Hicrî 6. yüzyılın ikinci yarısı ile 7. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olan önemli usûl âlimlerinden İbnü’l-Hâcib (ö. 646 /1249)’in, usûl ve cedel ilimlerinin temel kaynakları arasında kabul edilen Müntehe’l-Vusûl ve’l-Emel fî İlmeyyi’l-Usûl ve’l-Cedel adlı eserine dair literatürde yer alan tartışmaları ele almayı amaçlamaktadır. İbnü’l-Hâcib, yaşadığı dönem itibarıyla ilmi hareketliliğin yoğun olduğu bir coğrafyada yetişmiş, Kur’ân, kıraat, hadis, nahiv, belâgat, fıkıh, usûl ve mantık gibi pek çok alanda derinleşmiş bir âlimdir. Moğol istilalarının doğurduğu ilmî göçler, onun farklı bölgelerde dönemin önde gelen âlimlerinden istifade etmesine imkân sağlamış; bu durum, ilmî birikiminin genişliğine ve sistematik düşünce yapısına önemli katkılar sunmuştur. Mâlikî mezhebinin Mısır’daki önde gelen temsilcilerinden biri olarak kabul edilen İbnü’l-Hâcib, özellikle mezhep içi dağınıklığın giderilmesi yönündeki çabaları ve bu bağlamda kaleme aldığı Câmi‘u’l-Ümmehât ile temayüz etmiştir. Bununla birlikte, nahiv ve usûl alanındaki etkisi de dikkate değerdir. Râzî ve Âmidî ile birlikte Eş‘arî usûlünde mantık ile usûlü mezcetme konusunda öne çıkan üç büyük isimden biri olarak anılması, ilmî kişiliğinin önemini ortaya koymaktadır. Bu makale, İbnü’l-Hâcib’e nispet edilen Müntehe’l-Vusûl’ün mahiyetine ilişkin tartışmaları sistematik biçimde inceleyerek, eserin bir asıl mı yoksa bir muhtasar mı olduğu yönündeki görüşleri değerlendirmekte ve alanyazındaki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.
Förderung
- Yazarlar, bu araştırmayı desteklemek için herhangi bir dış fon almadıklarını kabul ederler.
Zitieren
APA
Gelegen, M., & Bekdemir, S. (2026). MÜNTEHE’L-VUSÛL VE’L-EMEL’İN İBNÜ’L-HÂCİB’E NİSBETİ ETRAFINDAKİ TARTIŞMALARIN ANALİZİ. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, 10(1), 32-53. https://doi.org/10.52115/apjir.1825437
Vancouver
Gelegen M, Bekdemir S. MÜNTEHE’L-VUSÛL VE’L-EMEL’İN İBNÜ’L-HÂCİB’E NİSBETİ ETRAFINDAKİ TARTIŞMALARIN ANALİZİ. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi. 2026;10(1):32-53. doi:10.52115/apjir.1825437
BibTeX
@article{Gelegen2026,
author = {Gelegen, Murat and Bekdemir, Sezai},
title = {MÜNTEHE’L-VUSÛL VE’L-EMEL’İN İBNÜ’L-HÂCİB’E NİSBETİ ETRAFINDAKİ TARTIŞMALARIN ANALİZİ},
journal = {Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {32--53},
doi = {10.52115/apjir.1825437}
}
EUVIMED