Türk Düşüncesinin Epistemolojik Kökleri: Yusuf Has Hâcib ve İmam Mâtürîdî Üzerine Bir İnceleme
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 29.07.2026 · (90) · 377-390
DOI: 10.51290/dpusbe.1941867 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 29.07.2026. Verfasst von Mehmet Akıncı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yusuf Has Hâcib ve İmam Mâtürîdî Türk düşüncesi geleneğinin teşekkül devrinin önemli isimlerindendir. Bu çalışmanın amacı aralarında bir asırlık fark olan iki Türk bilgesinin fikri bağını incelemektir. Bu çerçevede ilk önce İmam Mâtürîdî’nin bilgi teorisi üzerinde durulmuştur. İmam Mâtürîdî bilgi konusunu sistematik olarak ele alan ve bu çerçevede İslam düşüncesi içerisinde kendine has bir bilgi kuramı oluşturan ilk kişidir. Mâtürîdî epistemolojisinin ön plana çıkan özelliğinin akla yapılan vurgunun baskınlığı olduğu belirtilmelidir. Çalışmanın amacı kapsamında ikinci olarak klasik bir siyasetname olmanın ötesinde siyaset felsefesi metni olarak görülebilecek Yusuf Has Hâcib’in kaleme aldığı Kutadgu Bilig incelenmiştir. Çalışmada Yusuf Has Hâcib’in Kutadgu Bilig isimli eserinde, İmam Mâtürîdî’nin bilgi felsefesini takip ettiği iddia edilmiştir. Kutadgu Bilig, devlet yönetiminde aklı önceleyen bir yaklaşıma sahiptir. Bununla birlikte eserde İmam Mâtürîdî’nin bilgi kuramında olduğu gibi aklın sınırsız kullanımın doğuracağı sıkıntılara işaret edilmiştir. Siyaset felsefesinin önemli konularından biri olan iktidarın sınırlandırılması tartışmalarında Yusuf Has Hâcib, İmam Mâtürîdî’yi takip ederek aklın kullanımını önemsemiş fakat gönül ile sınırlandırılması gerektiğini önererek farklı bir bakış açısı geliştirmiştir.
Zitieren
APA
Akıncı, M., & Şafak, G. N. (2026). Türk Düşüncesinin Epistemolojik Kökleri: Yusuf Has Hâcib ve İmam Mâtürîdî Üzerine Bir İnceleme. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 377-390. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1941867
Vancouver
Akıncı M, Şafak GN. Türk Düşüncesinin Epistemolojik Kökleri: Yusuf Has Hâcib ve İmam Mâtürîdî Üzerine Bir İnceleme. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:377-390. doi:10.51290/dpusbe.1941867
BibTeX
@article{Aknc2026,
author = {Akıncı, Mehmet and Şafak, Gökçe Nur},
title = {Türk Düşüncesinin Epistemolojik Kökleri: Yusuf Has Hâcib ve İmam Mâtürîdî Üzerine Bir İnceleme},
journal = {Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
number = {90},
pages = {377--390},
doi = {10.51290/dpusbe.1941867}
}
EUVIMED