EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

АБАЙДАҒЫ «ӘДІЛЕТ» ҰҒЫМЫ: АДАМГЕРШІЛІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ГУМАНИСТІК МӘНІ

С. К. Марданов

Bulletin of Toraigyrov University. Law series · 31.03.2026 · (1,2026) · 83-91

DOI: 10.48081/bgqf1787 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Bulletin of Toraigyrov University. Law series, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von С. К. Марданов.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Мақалада Абай Құнанбайұлы дүниетанымындағы «әділет» ұғымының мазмұны философиялық-этикалық және құқықтық мәдениет тұрғысынан талданады. Абай үшін әділет - тек құқық нормаларын сақтау емес, адамның ішкі жауапкершілігіне, ар-ұятқа, «ақыл–жүрек–қайрат» үйлесіміне сүйенген қоғамдық тәртіптің моральдық іргетасы. Осы тұрғыдан алғанда, «әділет» ұғымы заңның сыртқы формасынан бұрын оның адамгершілік мақсатын, қоғамдық сенім мен адалдықты қамтамасыз ететін құндылықтық өлшемін білдіреді. Зерттеуде Абайдың қара сөздері мен өлеңдеріндегі әділет туралы тұжырымдар герменевтикалық әдіспен түсіндіріліп, олар XIX ғасыр соңындағы дала қоғамындағы билік, дау-дамай, парақорлық, ру тартысы сияқты әлеуметтік құбылыстармен байланыста қарастырылады. Сонымен бірге қазіргі Қазақстандағы құқықтық мемлекет, құқықтық мәдениет және азаматтық жауапкершілік мәселелері контексінде Абай мұрасының қолданбалылығы көрсетіледі. Нәтижесінде «әділет» ұғымы Абайда қоғамдық қатынастарды реттейтін әмбебап моральдық қағида ретінде көрініс табатыны және оның бүгінгі құқықтық санаға ықпал ететін әлеуеті жоғары екені дәлелденеді. Кілтті сөздер: әділет, ар-ұят, құқықтық мәдениет, адамгершілік, қоғамдық жауапкершілік, Абай Құнанбайұлы, қара сөздер.

Zitieren

APA

Марданов, С. К. (2026). АБАЙДАҒЫ «ӘДІЛЕТ» ҰҒЫМЫ: АДАМГЕРШІЛІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ГУМАНИСТІК МӘНІ. Bulletin of Toraigyrov University. Law series, 83-91. https://doi.org/10.48081/bgqf1787

Vancouver

Марданов СК. АБАЙДАҒЫ «ӘДІЛЕТ» ҰҒЫМЫ: АДАМГЕРШІЛІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ГУМАНИСТІК МӘНІ. Bulletin of Toraigyrov University. Law series. 2026:83-91. doi:10.48081/bgqf1787

BibTeX
@article{2026,
  author = {Марданов, С. К.},
  title = {АБАЙДАҒЫ «ӘДІЛЕТ» ҰҒЫМЫ: АДАМГЕРШІЛІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ГУМАНИСТІК МӘНІ},
  journal = {Bulletin of Toraigyrov University. Law series},
  year = {2026},
  number = {1,2026},
  pages = {83--91},
  doi = {10.48081/bgqf1787}
}
Kostenlos starten →