EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Tarihî Bilginin İnşası: Arap Yarımadası'na Gayrimüslim İlgisinin Sâikleri Üzerine Bir İnceleme

Büşra Nur Güler

Akademik Siyer Dergisi · 15.06.2026 · (13) · 1-44

DOI: 10.47169/samer.1910446 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Siyer Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Büşra Nur Güler. Die Arbeit nennt 150 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Tarihî bilginin inşa süreçlerinde gözlemcinin/araştırmacının mensubu olduğu kültürün, değer yargılarının, dinî-millî tarihindeki gelişmelerin ve ideolojik dönüşümlerin etkisi, yazımda temsilin politikliği, özne-nesne ilişkileri, öznellik, metinsellik ve yazarın niyeti bağlamında muhtelif disiplinlerce tartışılmaktadır. Batı bilimi ve tarih yazımının emperyal hedeflerle iç içe geçtiği, Doğu’ya ilişkin bilgiyi inşa süreçlerinin yeniden incelenmesi gerektiği bu tartışmaların bir boyutunu oluşturmaktadır. Bu çalışma, tarihî bilginin inşası bağlamında Arap Yarımadası’na gayrimüslim ilgisinin başlıca sâiklerinin tesbitini hedeflemiştir. Gayrimüslim dünyada yürütülen İslâm tetkiklerinin de büyük ölçüde bu incelemelere dayandığı göz önünde bulundurulduğunda, araştırma sâiklerinin çeşitliliğinin tetkiki inşa edilen bilginin bağlamının tesbiti için de önem arz etmektedir. Bir bibliyografik tarih denemesi olarak da görülebilecek çalışmanın sonucunda, coğrafî keşiflerin yön verdiği 16. yüzyılla ivme kazanan ve günümüze uzanan literatürün Arap Yarımadası’nı Kitâb-ı Mukaddes arkeolojisi, oryantalizm ve Geç Antik Çağ disiplinleri ekseninde incelediği ve kimilerinin alan araştırmalarında otorite kurucu metinlere dönüştüğü görülmüştür. Fetih hareketleriyle İslâm’la tanışan ve erken dönemlerde İslâm karşısında zaafa uğrayan dinî-siyasî kimliğini yeniden inşa etmek için bölge ve kültür temalı yeni tanımlar oluşturan bu literatürün, 16. yüzyıldan itibaren keşif, takip eden süreçte de emperyal hedeflere yoğunlaştığı, bölgeye ilişkin tarihî bilginin bu hedeflere aracılık ettiği görülmüştür. Olgu ile olguya yabancı gözlemci/araştırmacının tabiî mesafesi ve kültürlerarası iletişimin zorluğu, incelenen ve inceleyen arasındaki güç ilişkileri, inşa edilen tarihî bilginin değerlendirilmesi aşamasında hesaba katılmalıdır.

Zitieren

APA

Güler, B. N. (2026). Tarihî Bilginin İnşası: Arap Yarımadası'na Gayrimüslim İlgisinin Sâikleri Üzerine Bir İnceleme. Akademik Siyer Dergisi, 1-44. https://doi.org/10.47169/samer.1910446

Vancouver

Güler BN. Tarihî Bilginin İnşası: Arap Yarımadası'na Gayrimüslim İlgisinin Sâikleri Üzerine Bir İnceleme. Akademik Siyer Dergisi. 2026:1-44. doi:10.47169/samer.1910446

BibTeX
@article{Gler2026,
  author = {Güler, Büşra Nur},
  title = {Tarihî Bilginin İnşası: Arap Yarımadası'na Gayrimüslim İlgisinin Sâikleri Üzerine Bir İnceleme},
  journal = {Akademik Siyer Dergisi},
  year = {2026},
  number = {13},
  pages = {1--44},
  doi = {10.47169/samer.1910446}
}
Kostenlos starten →