Moritanya Arap Şiiri Üzerine Tarihî Bir İnceleme
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD) · 15.06.2026 · 28 (1) · 317-337
DOI: 10.17335/sakaifd.1890976 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Ebubekir Matpan. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Moritanya’da Arap şiirinin tarihsel gelişimini klasik geleneğin modern döneme kadar nasıl ve hangi dinamikler sayesinde muhafaza edilebildiği problematiği çerçevesinde ele almaktadır. Arap-İslâm dünyasının merkezî edebî havzalarına coğrafî olarak uzak bir konumda bulunan Moritanya (Bilâdü’ş-Şinkît), modern Arap edebiyatında görülen biçimsel kırılmalara rağmen klasik kaside geleneğini süreklilik içinde sürdürebilmiş istisnaî bir kültürel alan olarak temayüz etmektedir. Çalışmanın temel sorusu, Moritanya Arap şiirinin modernleşme sürecinde neden radikal bir poetik dönüşüm yaşamadığı ve klasik formu nasıl koruyabildiğidir. Çalışma, Moritanya’daki şiir geleneğinin sürekliliğini üç temel dinamik (Bedevî sözlü kültür, mahdara eğitim sistemi ve şair-âlim kimliği) üzerinden analiz eden nitel bir inceleme yöntemine dayanmaktadır. Şiirin Moritanya’da yalnızca estetik bir üretim alanı değil; bilginin aktarımı, ahlâkî değerlerin inşası ve toplumsal meşruiyetin tesisi için işlevsel bir araç olarak konumlandığı savunulmaktadır. Bu bağlamda klasik kaside formu, geçmişe ait donmuş bir yapı değil; epistemik ve kültürel sürekliliğin taşıyıcısı olan yaşayan bir edebî form olarak değerlendirilmektedir. Çalışma ayrıca modern dönemde sömürgecilik, ümmet bilinci ve Filistin meselesi gibi temaların Moritanya şiirinde belirginleştiğini; ancak dönüşümün esas olarak muhteva düzeyinde gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Biçimsel muhafazakârlık ile tematik güncellenme arasındaki bu denge, Moritanya Arap şiirinin geleneği terk etmeden modernleşebildiğini göstermektedir. Makale, Moritanya örneğinin klasik şiirin modern dünyada da üretkenliğini sürdürebileceğini kanıtlayan özgün bir edebî tecrübe sunduğunu ileri sürmektedir.
Zitieren
APA
Matpan, E. (2026). Moritanya Arap Şiiri Üzerine Tarihî Bir İnceleme. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), 28(1), 317-337. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1890976
Vancouver
Matpan E. Moritanya Arap Şiiri Üzerine Tarihî Bir İnceleme. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD). 2026;28(1):317-337. doi:10.17335/sakaifd.1890976
BibTeX
@article{Matpan2026,
author = {Matpan, Ebubekir},
title = {Moritanya Arap Şiiri Üzerine Tarihî Bir İnceleme},
journal = {Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD)},
year = {2026},
volume = {28},
number = {1},
pages = {317--337},
doi = {10.17335/sakaifd.1890976}
}
EUVIMED