Osmanlı dan Cumhuriyet e Bursa–Mudanya Demiryolu Hattı: Endüstri Mirası, Mekânsal Dönüşüm ve Koruma Sorunları
Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi · 20.06.2026
DOI: 10.46868/atdd.2026.1142 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi, online erschienen am 20.06.2026. Verfasst von Sadık Akşar.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 19. yüzyılın sonlarında Osmanlı modernleşme politikaları çerçevesinde inşa edilen Bursa–Mudanya demiryolu hattını endüstri mirası perspektifinden incelemektedir. Hattın tarihsel gelişimi, istasyon yapılarının mimari özellikleri ve günümüzdeki fiziksel durumları; arşiv belgeleri, saha araştırmaları, tarihsel haritalar ve karşılaştırmalı mekânsal analizler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bulgular, istasyon yapılarının günümüze farklı düzeylerde ulaşabildiğini ortaya koymaktadır. Tescilli kültür varlığı niteliğindeki yapıların büyük ölçüde özgün özelliklerini koruduğu, buna karşılık tescilsiz istasyonların zaman içerisinde gerçekleştirilen müdahaleler ve değişiklikler sonucunda önemli ölçüde kimlik kaybına uğradığı belirlenmiştir. Demirtaş ve Yörükali istasyonlarının karşı karşıya bulunduğu riskler, demiryolu koridorunun bütününü kapsayan kapsamlı bir koruma stratejisinin bulunmadığını göstermektedir. Uluslararası örneklerle yapılan karşılaştırmalar, Bursa–Mudanya hattının yeniden işlevlendirme uygulamaları ve kültürel miras rotalarına entegrasyon açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymakla birlikte, mevcut müdahalelerin parçalı ve sınırlı kaldığını göstermektedir. Çalışma, demiryolu hattının bir kültürel peyzaj unsuru olarak ele alınmasını esas alan bütüncül bir koruma yaklaşımının gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu doğrultuda, istasyon yapılarının tematik işlevlerle yeniden canlandırılması ve miras temelli bir kültürel rota sistemi içerisinde değerlendirilmesi önerilmektedir. Araştırma, bu yönüyle Türkiye’de demiryolu mirasına ilişkin sınırlı literatüre katkı sunmakta ve gelecekte geliştirilecek koruma politikaları ile planlama stratejileri için bilimsel bir zemin oluşturmaktadır.
Zitieren
APA
Akşar, S. (2026). Osmanlı dan Cumhuriyet e Bursa–Mudanya Demiryolu Hattı: Endüstri Mirası, Mekânsal Dönüşüm ve Koruma Sorunları. Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi. https://doi.org/10.46868/atdd.2026.1142
Vancouver
Akşar S. Osmanlı dan Cumhuriyet e Bursa–Mudanya Demiryolu Hattı: Endüstri Mirası, Mekânsal Dönüşüm ve Koruma Sorunları. Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi. 2026. doi:10.46868/atdd.2026.1142
BibTeX
@article{Akar2026,
author = {Akşar, Sadık},
title = {Osmanlı dan Cumhuriyet e Bursa–Mudanya Demiryolu Hattı: Endüstri Mirası, Mekânsal Dönüşüm ve Koruma Sorunları},
journal = {Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.46868/atdd.2026.1142}
}
EUVIMED