İslam Kitap Sanatlarında Mimarinin Temsili ve Şah Cihan’ın (1592-1666) Pâdişâhnâme’sindeki Anıtsal Yapı Tasvirleri
Kültür Araştırmaları Dergisi · 10.03.2026 · (28) · 343-376
DOI: 10.46250/kulturder.1852973 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 10.03.2026. Verfasst von Zeynep Şahan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 103 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İslam tasvir sanatında erken dönemlerden itibaren örnekleri görülen mimari eserlerin resimleri, el yazmalarında sıklıkla karşımıza çıkar. Bir kent ya da bir sahnenin parçası olmaksızın tek yapı halinde, sayfanın tamamını kaplayacak biçimde ve figür kullanılmayarak doğrudan yapıya odaklanmış örneklere rastlanır. Çalışmanın konusunu, Babürlü Şah Cihan (1592-1666) için hazırlanan ve Muhammed Salih Kenbû tarafından yazılan Pâdişâhnâme’nin (Library of Congress 50045639) ikinci cildindeki tasvirler oluşturmaktadır. Bu ciltte Şah Cihan ve yakın çevresindekilerin inşa ettirdiği cami, türbe, kale gibi yedi anıtsal yapının tasviri görülür. Resimlerin çoğunluğu figürsüz, ön cepheden ve tek sayfa olarak yapılmıştır. Diğer altı resimden farklı olarak ele alınan ve figür içeren resimde Şah’ın kendi yaptırdığı mimari eserin önünde resmedilmesi yapı-bani ilişkisini ortaya koyması açısından önemlidir. Öte yandan Şah Cihan’ın eşlerinden Fetihpûri Begüm’ün inşasını üstlendiği Fetihpûri Begüm Camisi (1650) kadın banilerin Babür kültürü içinde sosyal konumuna da ışık tutmaktadır. Günümüzde halen İslam mimarisinin şaheserleri arasında yer alan bu yapılar Pâdişâhnâme’de resimlenerek bir kez daha tarih içinde kalıcılığı vurgulamıştır.
Zitieren
APA
Şahan, Z., & Altıer, S. (2026). İslam Kitap Sanatlarında Mimarinin Temsili ve Şah Cihan’ın (1592-1666) Pâdişâhnâme’sindeki Anıtsal Yapı Tasvirleri. Kültür Araştırmaları Dergisi, 343-376. https://doi.org/10.46250/kulturder.1852973
Vancouver
Şahan Z, Altıer S. İslam Kitap Sanatlarında Mimarinin Temsili ve Şah Cihan’ın (1592-1666) Pâdişâhnâme’sindeki Anıtsal Yapı Tasvirleri. Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026:343-376. doi:10.46250/kulturder.1852973
BibTeX
@article{ahan2026,
author = {Şahan, Zeynep and Altıer, Semiha},
title = {İslam Kitap Sanatlarında Mimarinin Temsili ve Şah Cihan’ın (1592-1666) Pâdişâhnâme’sindeki Anıtsal Yapı Tasvirleri},
journal = {Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {28},
pages = {343--376},
doi = {10.46250/kulturder.1852973}
}
EUVIMED