EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İslam Kitap Kültüründe Bir Okur Kimliği Olarak Nâzır Kimdir?

Sami Arslan

Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) · 25.06.2026 · 12 (24) · 23-32

DOI: 10.25306/skad.1911293 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Sami Arslan. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İslam telif geleneğinde bir metnin sesli ya da sessiz, bireysel ya da toplu olarak okunması, her biri farklı bilgi üretim ve aktarım biçimlerine işaret eden özgül terimlerle ifade edilmiştir. Kırâ‘at, müzâkere, mutâla‘a, semâ‘ ve imlâ gibi kavramlar bu çeşitliliğin bilinen bazı örnekleri olarak anılmaktadır. Makale, bu yerleşik okuma terimlerine ek olarak “nazar” veya “nâzır” kavramının da müstakil bir okuma biçimi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Geleneksel olarak nâzır, kitap ve kütüphane bağlamında idari bir görev ifade eder. Ancak makale, nâzır kavramının bu idari anlamın ötesinde, fiilî bir okuma pratiğine de işaret ettiğini savunmaktadır. Müelliflerin ve müstensihlerin nazar/nâzır terimini kullanmaları, bunun yalnızca gözetim ya da kontrol değil, belirli bir okuma türünü ifade ettiğini göstermektedir. Bu okuma biçimi, sessiz ve bireysel okuma pratikleri arasında yer almaktadır. Özellikle nazar fiilinin birlikte kullanıldığı harf-i cerrin, kavramın anlamı üzerinde belirleyici olduğu vurgulanmaktadır. Buna göre: “Nazar fî” terkibi, metnin ayrıntılı, derinlikli ve dikkatli biçimde okunmasını, yani mütâla‘aya yakın bir okuma türünü ifade etmektedir. “Nazar ilâ” terkibi ise metne göz gezdirme, hızlı ve yüzeysel inceleme anlamına gelen üstünkörü bir okuma pratiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak makale, nazar/nâzır kavramının İslam telif geleneğinde okuma biçimlerinin terminolojik zenginliğini yansıtan önemli bir örnek olduğunu; bu kavramın hem bağlama hem de dilsel kullanıma bağlı olarak farklı okuma düzeylerini ifade ettiğini ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Arslan, S. (2026). İslam Kitap Kültüründe Bir Okur Kimliği Olarak Nâzır Kimdir?. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 12(24), 23-32. https://doi.org/10.25306/skad.1911293

Vancouver

Arslan S. İslam Kitap Kültüründe Bir Okur Kimliği Olarak Nâzır Kimdir?. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD). 2026;12(24):23-32. doi:10.25306/skad.1911293

BibTeX
@article{Arslan2026,
  author = {Arslan, Sami},
  title = {İslam Kitap Kültüründe Bir Okur Kimliği Olarak Nâzır Kimdir?},
  journal = {Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD)},
  year = {2026},
  volume = {12},
  number = {24},
  pages = {23--32},
  doi = {10.25306/skad.1911293}
}
Kostenlos starten →