"ÇEKİRDEK" KELİMESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi · 31.03.2026 · 9 (1) · 64-78
DOI: 10.37999/udekad.1854322 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Esra Bozyiğit. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çekirdek kelimesinin klasik Türk şiirindeki kullanımını ortaya koymak amacıyla hazırlanan bu çalışma ile 14.-19. yüzyıllarda kaleme alınmış ulaşılabilen Dîvânlar, mesneviler ve aynı yüzyıllarda yazıya geçirilmiş mecmualar taranmıştır. Önemli bir bölümünü e-kitapların ve lisansüstü tezlerin oluşturduğu 250 civarında çalışmanın taranması neticesinde, çekirdek kelimesini ihtiva eden toplam 38 beyit tespit edilmiştir. Söz konusu beyitlerin büyük bir kısmında kelimenin “meyve çekirdeği” ve “eskiden kuyumcuların kullandığı beş santigram ağırlığındaki ölçü” anlamlarında kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca çekirdeğin bir atasözü ile çeşitli deyimlerin yapısına katılarak şiirlerde yer aldığı da belirlenmiştir. Yapılan çalışmada çekirdek kelimesinin şiirlerde taşıdığı anlamlar ve “çekirdek eksiği olmamak, iki dirhem bir çekirdek, çekirdekten yetişmek, çekirdeğini çıkarmak” deyimleri ile “Çekirdek ne ekersen anı bitirir.” atasözü tanık metinlerin rehberliğinde açıklanmıştır. Bu sırada çekirdek kavramı etrafında kurulan hayallere de yer verilerek klasik Türk şiirinde çekirdeğin nasıl ele alındığı ve hangi benzetmelere konu olduğu ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Bozyiğit, E. (2026). "ÇEKİRDEK" KELİMESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 64-78. https://doi.org/10.37999/udekad.1854322
Vancouver
Bozyiğit E. "ÇEKİRDEK" KELİMESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):64-78. doi:10.37999/udekad.1854322
BibTeX
@article{Bozyiit2026,
author = {Bozyiğit, Esra},
title = {"ÇEKİRDEK" KELİMESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME},
journal = {Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {64--78},
doi = {10.37999/udekad.1854322}
}
EUVIMED