Yapay Zekâ Çağında Sinemanın Onto-Teknik Yeniden Örgütlenişi: Ontolojik Kayma, Öznelik Dönüşümü ve Etik Eşik
TRT Akademi · 30.05.2026 · 11 (27) · 638-667
DOI: 10.37679/trta.1887356 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift TRT Akademi, online erschienen am 30.05.2026. Verfasst von Cansu Öksüz Karademir. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, yapay zekâ çağında sinema alanında ortaya çıkan ontolojik dönüşüm, öznelik kurgusu, etik eşik ve sorumluluk rejimi bağlamındaki dönüşümü incelemeyi amaçlamaktadır. Temel problem, yapay zekâ destekli anlatı biçimlerinin sinemanın kuruluş mantığını, öznelik kurgusunu ve sorumluluk rejimini hangi yapısal mekanizmalar aracılığıyla yeniden yapılandırdığı sorusunda odaklanmaktadır. Araştırma, etik sınırları temsil edilen içerik düzeyine indirgemeden üretim süreçleri, teknik aracılık biçimleri ve anlatının örgütlenişi üzerinden ele alması bakımından önem taşımaktadır. Bu nedenle filmler, yapay zekâyı teknoloji temsili düzeyinin ötesine taşıyarak sinemayı onto-teknik ve normatif bir düzenek olarak kavramayı mümkün kılan metinler olarak değerlendirilmektedir. Analiz, ontolojik dönüşüm, öznelik kurgusu, etik eşik ve sorumluluk rejimi olmak üzere birbirini kesen dört düzlemde yürütülmektedir. Kuramsal çerçeve film teorisi, posthüman öznelik tartışmaları ve teknolojik aracılık yaklaşımlarına dayanmaktadır. Örneklem, yapay zekâ anlatısının üretim mantığını, öznelik yapılanmasını ve sorumluluk rejimini doğrudan problematize ettiği varsayılan üç filmden oluşmaktadır: The Diary of Sisyphus (2023), Eternal You (2024) ve Zoe (2018). Bu filmler, yapay zekânın farklı düzlemlerde ontolojik kayma, öznelik dönüşümü ve etik eşik üretme kapasitesini görünür kılmaları nedeniyle seçilmiştir. Bulgular, yapay zekâ çağında sinemada görüntünün kayıt rejiminden hesaplama rejimine doğru yer değiştirdiğini; öznelik konumunun teknik sistemlerle birlikte yeniden kurulduğunu ve etik sınırların tekil ihlal anlarından çok dağıtılmış sorumluluk mimarileri içinde belirginleştiğini ve sorumluluğun dağıtılmış bir yapı içinde yeniden konumlandığını ortaya koymaktadır. Yaratıcı kararın çoğullaşması, yasın teknik süreklilik içinde yeniden düzenlenmesi ve romantik bağın tasarım parametreleri üzerinden optimize edilmesi, sinemanın ontolojik ve normatif zemininde eş zamanlı bir dönüşüme işaret etmektedir. Sonuç olarak araştırma, yapay zekâ çağında sinemanın etik sınırlarının üretim mantığı, duygulanımsal düzenleme ve sorumluluk rejimi arasındaki yapısal ilişkiler içinde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Karademir, C. Ö. (2026). Yapay Zekâ Çağında Sinemanın Onto-Teknik Yeniden Örgütlenişi: Ontolojik Kayma, Öznelik Dönüşümü ve Etik Eşik. TRT Akademi, 11(27), 638-667. https://doi.org/10.37679/trta.1887356
Vancouver
Karademir CÖ. Yapay Zekâ Çağında Sinemanın Onto-Teknik Yeniden Örgütlenişi: Ontolojik Kayma, Öznelik Dönüşümü ve Etik Eşik. TRT Akademi. 2026;11(27):638-667. doi:10.37679/trta.1887356
BibTeX
@article{Karademir2026,
author = {Karademir, Cansu Öksüz},
title = {Yapay Zekâ Çağında Sinemanın Onto-Teknik Yeniden Örgütlenişi: Ontolojik Kayma, Öznelik Dönüşümü ve Etik Eşik},
journal = {TRT Akademi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {27},
pages = {638--667},
doi = {10.37679/trta.1887356}
}
EUVIMED