Kutsalın Dijital İnşası: Türkiye’de Yapay Zekâ Çağında Dini İletişimin Dönüşümü ve Medyalaşması
Intermedia International E-journal · 30.06.2026 · 13 (24) · 330-357
DOI: 10.56133/intermedia.1899100 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Intermedia International E-journal, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Recep Altay. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dijitalleşmenin dini bilgi ve pratikler üzerindeki dönüştürücü gücü, günümüzde yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin yükselişiyle birlikte geleneksel otorite yapılarını farklı bir düzleme taşıyan yeni bir boyuta evrilmiştir. Bu araştırma, YZ’nin dini iletişim üzerindeki dönüştürücü etkisini Hjarvard’ın "medya mantığı" ve Lundby’nin "sosyal inşacılık" kuramları çerçevesinde incelemektedir. Teknolojinin pasif bir araç olmaktan çıkıp dini anlamı yeniden kurgulayan bir algoritmik otoriteye evrildiği savunulmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen 12 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Örneklem, kurumsal bakış açısını temsil eden "dini otorite" grubu ve teknolojiyi aktif kullanan "dijital kullanıcılar" olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmıştır. Bulgular, kurumsal otorite temsilcilerinin YZ’yi dini bilginin özünü zayıflatan, bağlamdan kopuk ve ruhsuz bir mekanizma olarak gördüğünü, hiyerarşik icazet sisteminin yerini denetimsiz bir hıza bıraktığını ortaya koymaktadır. Buna karşılık dijital kullanıcılar, YZ’yi yargılanmayan bir muhatap ve bireysel inanç inşasına olanak tanıyan güvenli bir alan olarak deneyimlemektedir. Sonuç olarak; YZ dini ortadan kaldırmamakta, ancak onu rasyonalize ederek parçalı, kişiselleştirilmiş ve medya mantığına uyumlu yeni bir kutsallık formuna dönüştürdüğü söylenebilmektedir.
Zitieren
APA
Altay, R. (2026). Kutsalın Dijital İnşası: Türkiye’de Yapay Zekâ Çağında Dini İletişimin Dönüşümü ve Medyalaşması. Intermedia International E-journal, 13(24), 330-357. https://doi.org/10.56133/intermedia.1899100
Vancouver
Altay R. Kutsalın Dijital İnşası: Türkiye’de Yapay Zekâ Çağında Dini İletişimin Dönüşümü ve Medyalaşması. Intermedia International E-journal. 2026;13(24):330-357. doi:10.56133/intermedia.1899100
BibTeX
@article{Altay2026,
author = {Altay, Recep},
title = {Kutsalın Dijital İnşası: Türkiye’de Yapay Zekâ Çağında Dini İletişimin Dönüşümü ve Medyalaşması},
journal = {Intermedia International E-journal},
year = {2026},
volume = {13},
number = {24},
pages = {330--357},
doi = {10.56133/intermedia.1899100}
}
EUVIMED