Türkiye Selçuklu Devleti’nde Hırs, Güç ve Siyaset: Emîr Sa‘dü’d-dîn Köpek Örneği
Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 29.06.2026 · (65) · 393-412
DOI: 10.35237/suitder.1867117 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Suat Kaymak. Die Arbeit nennt 88 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türkiye Selçuklu Devleti’nde Sultan I. Alâü’d-dîn Keykubâd’ın vefatının ardından, ortanca oğlu İzzü’d-dîn Kılıç Arslan veliaht olarak belirlenmiş olmasına rağmen, önemli emîrlerin desteğiyle büyük oğlu Gıyâsü’d-dîn Keyhüsrev tahta geçmiştir. II. Gıyâsü’d-dîn Keyhüsrev’in saltanatını destekleyen emîrler arasında Sa‘dü’d-dîn Köpek de yer almıştır. Sultan, saltanatının yaklaşık ilk iki yılını Köpek’in tahakkümü altında geçirmiş, Köpek’in zekâsı ve hırsı karşısında etkisiz kalarak, onun devlet yönetiminde kendi çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini fark edememiştir. Köpek, öncelikle devlet içerisinde rakipsiz kalmak amacıyla önemli emîrleri tasfiye etmiş, ardından prestij kazanmak ve güç göstermek için Sümeysat (Samsat) Kalesi’ne sefer düzenleyerek burayı ele geçirmiştir. Devletin ileri gelen emîrlerinin ortadan kaldırılması, yönetimde boşluk yaratmış ve Kösedağ Savaşı’na (1243) giden süreçte devletin zayıflamasına yol açmıştır. Sümeysat Kalesi’nin fethinden sonra nüfuzunu arttıran Köpek, sultanlığa göz dikmiş ve bu amaçla Sultan I. Gıyâsü’d-dîn Keyhüsrev’in oğlu olduğu iddiasında bulunmuş ve bu iddiası sonunu hazırlamıştır. Planının farkına varan II. Gıyâsü’d-dîn Keyhüsrev, emîrleriyle birlikte hazırladığı suikast sonucunda Köpek’i bertaraf etmiştir. Bu çalışma, Türkiye Selçuklu Devleti tarihinin en ilginç karakterlerinden biri olarak değerlendirilebilecek Sa‘dü’d-dîn Köpek’in hırsıyla iktidar elde etme çabasında yürüttüğü siyasî ve askerî faaliyetlerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Kaymak, S. (2026). Türkiye Selçuklu Devleti’nde Hırs, Güç ve Siyaset: Emîr Sa‘dü’d-dîn Köpek Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 393-412. https://doi.org/10.35237/suitder.1867117
Vancouver
Kaymak S. Türkiye Selçuklu Devleti’nde Hırs, Güç ve Siyaset: Emîr Sa‘dü’d-dîn Köpek Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026:393-412. doi:10.35237/suitder.1867117
BibTeX
@article{Kaymak2026,
author = {Kaymak, Suat},
title = {Türkiye Selçuklu Devleti’nde Hırs, Güç ve Siyaset: Emîr Sa‘dü’d-dîn Köpek Örneği},
journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
number = {65},
pages = {393--412},
doi = {10.35237/suitder.1867117}
}
EUVIMED