Hârizmşahlar Bürokrasisinden Türkiye Selçuklu Bürokrasisine Bir Entegrasyon Örneği: Mücîrüddin Emîrşâh
Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · (25) · 196-214
DOI: 10.23897/usad.1761619 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Çağdaş Kurt. Die Arbeit nennt 25 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Türkiye Selçuklu Devleti bürokrasisine Hârizmşahlar Devleti'nden taşınan bürokratik mirası, Mücîrüddin Emîrşâh ve ailesi üzerinden incelemektedir. Mücîrüddin Emîrşâh'ın, Hârizmşah elçisi olan dedesi Mücîrüddin Tâhir ile başlayan ve İlhanlılar adına Anadolu’da üst düzey bir malî amir olarak görev yapan babası Tâceddin Mu‘tez ile devam eden bu tarihsel entegrasyon süreci, Türkiye Selçuklularının İlhanlılara tâbi olmasıyla şekillenmiştir. Tâceddin Mu'tez ve Mücîrüddin Emîrşâh'ın İlhanlı Devleti bürokrasisinde üstlendiği önemli roller, hem İlhanlı-Selçuklu siyasî ve idarî ilişkilerini hem de Anadolu'daki idarî yapının dönüşümünü anlamak açısından dikkat çekicidir. Özellikle Emîrşâh’ın, başlangıçta babasının İlhanlı malî amirliği görevini sürdürürken, aynı zamanda Selçuklu saltanat naipliğine yükselerek edindiği ikili konum, makalenin ana odak noktalarından biridir. Bu bağlamda, İlhanlı Devleti’ndeki sivil idare mensupları ile Moğolların askeri aristokrasisinden gelen idarecileri arasındaki güç mücadelesinin Anadolu'daki idarî mekanizma üzerindeki etkisi, Mücîrüddin Emîrşâh'ın durumuna olan yansımaları üzerinden tartışılmaktadır. Makale, bu çekişmenin Emîrşâh’ın kariyerini nasıl etkilediğini, onun malî ve idarî yetkilerini nasıl sınırlandırdığını ve zamanla İlhanlı idarî sisteminden uzaklaştırarak bir Selçuklu devlet adamına dönüştürdüğünü analiz etmektedir. Ayrıca, dönemin en önemli tarihçilerinden Kerîmüddin Mahmud Aksarayî’yi himaye etmiş olan Mücîrüddin Emîrşâh'ın, Türkiye Selçuklu Devleti Tarihi’nin en önemli kaynaklarından biri olan Musâmeretü'l-Ahbâr adlı eserin kaleme alınmasına zemin hazırlayarak dönemin kültürel mirasına yaptığı kalıcı katkıya da dikkat çekilmektedir.
Zitieren
APA
Kurt, Ç. (2026). Hârizmşahlar Bürokrasisinden Türkiye Selçuklu Bürokrasisine Bir Entegrasyon Örneği: Mücîrüddin Emîrşâh. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi, 196-214. https://doi.org/10.23897/usad.1761619
Vancouver
Kurt Ç. Hârizmşahlar Bürokrasisinden Türkiye Selçuklu Bürokrasisine Bir Entegrasyon Örneği: Mücîrüddin Emîrşâh. Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi. 2026:196-214. doi:10.23897/usad.1761619
BibTeX
@article{Kurt2026,
author = {Kurt, Çağdaş},
title = {Hârizmşahlar Bürokrasisinden Türkiye Selçuklu Bürokrasisine Bir Entegrasyon Örneği: Mücîrüddin Emîrşâh},
journal = {Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {25},
pages = {196--214},
doi = {10.23897/usad.1761619}
}
EUVIMED