EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Artvin’den Bir Köroğlu Türküsü: “Haykırdı Çıktı Meşeden”

Mehmet Özdemir

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 978-997

DOI: 10.34083/akaded.1955168 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Mehmet Özdemir. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluş tarafından maddi olarak desteklenmemiştir..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Türk kültüründe Köroğlu, halkın yarattığı destanlarda, hikâyelerde, gösterimlerde, türkülerde ve günümüzde ikincil sözlü kültür ortamında yer alan önemli bir tiplemedir. Türk destan ve hikâyecilik geleneği içinde kendine özgü nitelikleriyle ayrı bir kol şeklinde bulunan Köroğlu anlatmaları, oldukça geniş bir coğrafyaya yayılmış durumdadır. Artvin, sözü geçen alan içerisinde öne çıkan şehirlerdendir. Yörede XVII. yüzyıldan günümüze çok sayıda âşık ve halk şairi yetişmiştir. Bu bakımdan âşıklık sanatına dair zengin bir kültürel bellek vardır. Bu makalede ele alınan türkü ise Artvin’den (Şavşat) derlenmiştir. Köroğlu anlatmalarında, merkezi kahraman tipinin yanında yardımcı tiplerin (keleşler, kadınlar vd.) maceraları da önemli bir yer tutmaktadır. Bunlar arasında Ayvaz, Köroğlu anlatmalarında önemli bir yardımcı tiptir. Kahramanlık ve âşıklıkta mahir olan Ayvaz, Köroğlu’nun kan kardaşı, vekili ve evlatlığıdır. Ayrıca, Ayvaz, yiğitlik, sadakat, kıvrak zekâ ve fedakârlık gibi özellikleriyle diğerlerinden ayrılır. Köroğlu türküleri arasında Ayvaz’ın methiyeleri oldukça çoktur. Bu makalede ele alınan Haykırdı Çıktı Meşeden türküsü de Köroğlu tarafından Ayvaz’ın yiğitliğinin betimlenmesinin bir örneğidir. Dolayısıyla makalede “Haykırdı Çıktı Meşeden” adlı Köroğlu türküsü, sosyal ve kültürel bağlamından hareketle analiz edilmiştir. Ayrıca türkünün söz varlığı incelenmiş; yapısal ve müzikal çözümlemeleri yapılmış; türkünün internet ortamında yer alan icraları da değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda Köroğlu ezgileri içerisinde türkünün derlendiği coğrafyadaki önemi ortaya konulmuştur.

Förderung

  • Bu çalışma herhangi bir kurum ya da kuruluş tarafından maddi olarak desteklenmemiştir.

Zitieren

APA

Özdemir, M. (2026). Artvin’den Bir Köroğlu Türküsü: “Haykırdı Çıktı Meşeden”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 978-997. https://doi.org/10.34083/akaded.1955168

Vancouver

Özdemir M. Artvin’den Bir Köroğlu Türküsü: “Haykırdı Çıktı Meşeden”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):978-997. doi:10.34083/akaded.1955168

BibTeX
@article{zdemir2026,
  author = {Özdemir, Mehmet},
  title = {Artvin’den Bir Köroğlu Türküsü: “Haykırdı Çıktı Meşeden”},
  journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {2},
  pages = {978--997},
  doi = {10.34083/akaded.1955168}
}
Kostenlos starten →