Türkiye’de Üreme’nin Biyopolitik, Sosyopsikolojik ve Toplumsal Cinsiyet Boyutları: Reprodüktif Psikolojinin Kavramsallaştırılmasına Yönelik Kuramsal Bir Çerçeve
Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi · 30.05.2026 · 9 (1) · 371-400
DOI: 10.33708/ktc.1860778 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, online erschienen am 30.05.2026. Verfasst von Parvin Ahmadova. Die Arbeit nennt 92 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, insan üremesinin yalnızca biyolojik bir süreç olarak değil, aynı zamanda psikolojik, kültürel, toplumsal cinsiyet rolleri ve politik dinamiklerle iç içe geçmiş çok katmanlı bir deneyim olarak ele almaktadır. Türkiye’de reprodüktif alan ve ona ilişkin deneyimler modernleşme politikaları, ataerkil yapı, dini normlar, tıbbileşme süreçleri ve sınıfsal eşitsizlikler tarafından şekillendirilerek, üremenin öznel, duygusal, psikolojik ve ilişkisel boyutları göz ardı edilmiştir. Uluslararası literatürde üreme süreçlerine ilişkin çok yönlü ve ilişkisel yaklaşımlar gelişirken, Türkiye’de bu alanın henüz bütüncül bir perspektiften ele alınmadığı, yaklaşımın çoğu zaman normatif ve biyolojik indirgemeci bir çerçevede kaldığı görülmektedir. Bu bağlamda bu çalışma, Türkiye’de üreme deneyimlerini görünmez kılan tarihsel ve kültürel dinamikleri analiz ederek uluslararası modellerin ve disipliner yaklaşımların üremenin yerel bağlamını açıklamakta yetersiz kaldığını tartışmakta ve kadının üreme süreçlerinin toplumsal cinsiyete duyarlı, kesişimsel ve disiplinlerarası bir çerçevede yeniden düşünülmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, Türkiye’de üremeye ilişkin çok boyutlu deneyimleri kavramsallaştırabilecek yeni bir bütüncül ilişkisel yaklaşım önermekte ve bu yaklaşım içinde reprodüktif psikolojiyi diğer alanları kesişimsel bir şekilde tamamlayıcı bir çerçeve olarak konumlandırmaktadır. Böylelikle üreme süreçlerini, infertilite deneyimlerini, ebeveynliğe geçişi, yardımcı üreme teknolojilerinin etkilerini ve toplumsal cinsiyet normlarının üreme üzerindeki duygusal ve toplumsal yansımalarını, yanısıra bilimsel ve kültürel temelli bir psikolojik müdahale pratiğini bir arada açıklayabilecek bir çerçeve sunmaktadır. Aynı zamanda çalışma kadınların güçlenmesini sağlayacak uygulama ve modellerin gelişmesine de katkı sunacaktır.
Zitieren
APA
Ahmadova, P. (2026). Türkiye’de Üreme’nin Biyopolitik, Sosyopsikolojik ve Toplumsal Cinsiyet Boyutları: Reprodüktif Psikolojinin Kavramsallaştırılmasına Yönelik Kuramsal Bir Çerçeve. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 9(1), 371-400. https://doi.org/10.33708/ktc.1860778
Vancouver
Ahmadova P. Türkiye’de Üreme’nin Biyopolitik, Sosyopsikolojik ve Toplumsal Cinsiyet Boyutları: Reprodüktif Psikolojinin Kavramsallaştırılmasına Yönelik Kuramsal Bir Çerçeve. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi. 2026;9(1):371-400. doi:10.33708/ktc.1860778
BibTeX
@article{Ahmadova2026,
author = {Ahmadova, Parvin},
title = {Türkiye’de Üreme’nin Biyopolitik, Sosyopsikolojik ve Toplumsal Cinsiyet Boyutları: Reprodüktif Psikolojinin Kavramsallaştırılmasına Yönelik Kuramsal Bir Çerçeve},
journal = {Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {371--400},
doi = {10.33708/ktc.1860778}
}
EUVIMED