Engelliliğe Yönelik Mikro Saldırganlıklar: Toplumsal Bir İnşa Olarak Engelliliğin Sosyolojik ve Kuramsal Analizi
Olgu Sosyoloji Dergisi · 31.12.2025 · 4 (2) · 112-121
DOI: 10.58632/olgusos.1802212 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Olgu Sosyoloji Dergisi, online erschienen am 31.12.2025. Verfasst von Hasan Tahsin Yazıcı. Die Arbeit wurde bisher 3-mal zitiert (Crossref) und nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, engelliliğe yönelik mikro saldırganlıkların eğitim, medya ve kamusal alanlarda nasıl üretildiğini ve toplumsal düzeyde nasıl yeniden üretildiğini sosyolojik bir perspektiften kapsamlı biçimde incelemektedir. Mikro saldırganlıklar, yalnızca bireysel nezaket sorunları değil; normallik ideolojisi, iktidar ilişkileri ve kültürel kabuller üzerinden işleyen sembolik tahakküm mekanizmalarının gündelik tezahürleri olarak ele alınmaktadır. Eğitim ortamlarında öğretmen ve akran söylemlerinde görülen “ilham verici”, “özel” veya “yardıma muhtaç” gibi dilsel kalıplar; medyada engelliliğin mağdur, pasif ya da olağanüstü kahraman figürleriyle temsili; kamusal alanda ise yardım kisvesi altında sunulan ayrımcı davranışlar, mikro saldırganlıkların sürekliliğini sağlamaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini Goffman’ın damgalama, Bourdieu’nun sembolik şiddet, Foucault’nun söylem ve iktidar analizleri ile Butler’ın tanınma ve kimlik performativitesi oluşturmaktadır. Bulgular, bu pratiklerin engelliliği “öteki” konumuna iterek toplumsal dışlanmayı ve eşitsizlikleri görünmez biçimde yeniden ürettiğini ve bireylerin katılımını kısıtladığını göstermektedir. Türkiye örnekleri bu dinamiklerin yerel bağlamlarda da doğrulandığını; mevcut literatürün psikolojik etkiler (kaygı, stres, benlik saygısı azalması) konusunda bulgular sunduğunu belirtmektedir. Bu nedenle, mikro saldırganlıkların fark edilmesi, kapsayıcı politikaların, eşitlikçi eğitim ve medya söylemlerinin geliştirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Zitieren
APA
Yazıcı, H. T. (2025). Engelliliğe Yönelik Mikro Saldırganlıklar: Toplumsal Bir İnşa Olarak Engelliliğin Sosyolojik ve Kuramsal Analizi. Olgu Sosyoloji Dergisi, 4(2), 112-121. https://doi.org/10.58632/olgusos.1802212
Vancouver
Yazıcı HT. Engelliliğe Yönelik Mikro Saldırganlıklar: Toplumsal Bir İnşa Olarak Engelliliğin Sosyolojik ve Kuramsal Analizi. Olgu Sosyoloji Dergisi. 2025;4(2):112-121. doi:10.58632/olgusos.1802212
BibTeX
@article{Yazc2025,
author = {Yazıcı, Hasan Tahsin},
title = {Engelliliğe Yönelik Mikro Saldırganlıklar: Toplumsal Bir İnşa Olarak Engelliliğin Sosyolojik ve Kuramsal Analizi},
journal = {Olgu Sosyoloji Dergisi},
year = {2025},
volume = {4},
number = {2},
pages = {112--121},
doi = {10.58632/olgusos.1802212}
}
EUVIMED