Buhârî ile İbn Kuteybe’nin Halku’l-Kur’an Meselesine Bakışları ve Ehl-i Hadise Etkileri
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi · 26.07.2026 · 15 (3) · 867-882
DOI: 10.33206/mjss.1714944 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 26.07.2026. Verfasst von İbrahim Sağlam. Die Arbeit nennt 60 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Buhârî ve İbn Kuteybe, hicrî üçüncü asırda mihne olayları öncesi ve sonrasında yaşanılan olaylara tanıklık eden önemli âlimlerdir. Buhârî Halku efʿâli’l-ʿibâd adlı eserinde İbn Kuteybe ise el-İhtilâf fi’l-lafz isimli kitabında, Halku’l-Kur’an meselesinde Ehl-i Hadis arasında ortaya çıkan ihtilaflara değinmişlerdir. Çalışma müelliflerin penceresinden Ehl-i Hadise dair yaptıkları eleştirileri, nassları anlama ve yorumlamada takip ettikleri yöntemleri ve Halku’l-Kur’an konusunda sergiledikleri yaklaşımları mukayeseli olarak ele almayı amaçlamaktadır. İnceleme nitel bir araştırma olup, çalışmada karşılaştırmalı analiz yöntemi izlenmiştir. Bu Araştırmada; Buhârî’nin görüşlerini ortaya koymada asıl uğraş alanı olan hadis ilmi içinde kaldığı, rivâyet ilminin de imkânlarını kullanarak konunun tarihi kökenlerine işaret ettiği, fakat lafız meselesinde delillerini sunmada ve analizler yapmada Ehl-i Kelâmın izini takip ettiği gözlenmektedir. İbn Kuteybe’nin ise meselenin çözümünde uzlaşmacı bir yol takip ederek münazara yöntemini kullandığı, sorunu lugavî ve edebî analizlerle çözmeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Özellikle mihne olaylarında mağdur duruma düşen tarafların daha sonraları aksülamel mihneye giriştikleri, bu ortamda birçok muhaddisin etkilendiği, her iki müellifin de lafız meselesine dair görüşleri sebebiyle muhaddisleri haksız şekilde eleştiren kesimleri muhatap aldıkları, Ehl-i Hadis arasında yaşanılan ayrılıkları giderme konusunda çaba sarf ettikleri ve bunun için benzer delillerle görüşlerini ispatlamaya çalıştıkları sonucuna varılmıştır.
Zitieren
APA
Sağlam, İ. (2026). Buhârî ile İbn Kuteybe’nin Halku’l-Kur’an Meselesine Bakışları ve Ehl-i Hadise Etkileri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(3), 867-882. https://doi.org/10.33206/mjss.1714944
Vancouver
Sağlam İ. Buhârî ile İbn Kuteybe’nin Halku’l-Kur’an Meselesine Bakışları ve Ehl-i Hadise Etkileri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;15(3):867-882. doi:10.33206/mjss.1714944
BibTeX
@article{Salam2026,
author = {Sağlam, İbrahim},
title = {Buhârî ile İbn Kuteybe’nin Halku’l-Kur’an Meselesine Bakışları ve Ehl-i Hadise Etkileri},
journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {3},
pages = {867--882},
doi = {10.33206/mjss.1714944}
}
EUVIMED