Ehl-i Re'y ve Ehl-i Hadisin Hadisleri Kullanmada Uyguladıkları Metot Üzerine Bir Değerlendirme
Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 10 (2) · 946-968
DOI: 10.32711/tiad.1904903 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Haydar Güngör. Die Arbeit nennt 87 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Ehl-i re’y ve ehl-i hadis şeklindeki adlandırmalar, ilk bakışta ehl-i re’y’in hadislere mesafeli, ehl-i hadis’in ise re’y faaliyetini benimsemediği izlenimini doğurabilir. Ancak tarihî ve metodolojik veriler, iki ekol arasında mutlak bir karşıtlığın bulunmadığını göstermektedir. Nitekim her iki yaklaşım da hüküm istinbatında hem hadise hem de re’ye başvurmuş; sahih bir hadis bulunduğunda onu kıyasa ve şahsî içtihada takdim etme konusunda ortak bir ilke benimsemiştir. Hanefiler ise haber-i vâhid bağlamında râvi fakih değilse kıyası öncelemişlerdir. Bununla birlikte hadisleri ele alış ve değerlendirme yöntemleri bakımından bazı metodolojik farklılıklar bulunmaktadır. Bu çalışma, ehl-i re’y ve ehl-i hadis adlandırmalarının ortaya çıkış sebeplerini ve işaret ettikleri metodolojik özellikleri ele almakta; ayrıca ehl-i re’y ile cumhurun sünnetle amel etme hususunda ayrıştıkları meseleleri incelemektedir. Bu ihtilafın dikkat çekici örneklerinden biri, Kur’ân’da delâleti kat‘î olan âm lafızların haber-i vâhid ile tahsis edilip edilemeyeceği meselesidir. Sonuç olarak, her iki ekole göre hadis bağlayıcı bir delil niteliği taşımaktadır. Bununla birlikte iki yaklaşım arasındaki temel farklılık, hadisin hücciyetinden ziyade onun sıhhatinin tespiti ve değerlendirilmesinde başvurulan metodolojik ölçütlerde ortaya çıkmaktadır. Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer önemli sonuç ise ehl-i re’yin sünnetle amel konusundaki fıkhî yaklaşımlarını yansıtan müstakil ve sistematik bir şekilde ele alınmış mustalahu’l-hadîs literatürünün oluşturulması zorunluluğudur. Konuyla ilgili mevcut çalışmaların büyük çoğunluğu ya genel kapsamlı araştırmalar ya şahıs eksenli incelemeler ya da belirli dönemlere odaklanan çalışmalar niteliğindedir. Bu araştırmada ise konu, makâsıd ve maslahat perspektifinden hareketle örnekler üzerinden ele alınmaktadır.
Zitieren
APA
Güngör, H. (2026). Ehl-i Re'y ve Ehl-i Hadisin Hadisleri Kullanmada Uyguladıkları Metot Üzerine Bir Değerlendirme. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 10(2), 946-968. https://doi.org/10.32711/tiad.1904903
Vancouver
Güngör H. Ehl-i Re'y ve Ehl-i Hadisin Hadisleri Kullanmada Uyguladıkları Metot Üzerine Bir Değerlendirme. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;10(2):946-968. doi:10.32711/tiad.1904903
BibTeX
@article{Gngr2026,
author = {Güngör, Haydar},
title = {Ehl-i Re'y ve Ehl-i Hadisin Hadisleri Kullanmada Uyguladıkları Metot Üzerine Bir Değerlendirme},
journal = {Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {946--968},
doi = {10.32711/tiad.1904903}
}
EUVIMED