EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Erken Dönem Tefsir Tarihinde Muhammed b. Sâib el-Kelbî’nin İzleri: Taberî’nin Câmiʿu’l-beyân’ı Üzerine Bir İnceleme

Burhan Yazıcı

Tefsir Araştırmaları Dergisi · 30.04.2026 · 10 (1) · 391-412

DOI: 10.31121/tader.1865475 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Tefsir Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Burhan Yazıcı. Die Arbeit nennt 64 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Muhammed b. Sâib el-Kelbî (ö. 146/763), erken dönem tefsir tarihinin önemli şahsiyetlerinden biridir. Tefsir, tarih ve ensâb alanlarındaki şöhretine rağmen ehl-i hadis tarafından yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Ancak Kelbî’ye ait nakiller, tefsir literatüründe belli bir kabul görmüş ve müfessirler tarafından dikkate alınmıştır. Bu bağlamda İbn Cerîr et-Taberî’nin Câmiʿu’l-beyân ʿan teʾvîli âyi’l-Ḳurʾân adlı tefsirinde Kelbî’den nakilde bulunup bulunmadığı meselesi literatürde tartışma konusu olmuştur. Güncel akademik araştırmalar neticesinde Taberî’nin tefsirinde Kelbî’ye ait nakillerin var olduğu ortaya koyulmuş olmakla birlikte bu tespitin mahiyeti bütüncül bir incelemeye konu edilmemiştir. Bu sebeple elinizdeki makale, Taberî tefsirindeki Kelbî nakillerini kapsamlı biçimde ele almayı amaçlamaktadır. Meselenin daha iyi anlaşılabilmesi adına öncelikle Kelbî’nin hayatına dair bilgi verilmiş, ilmî kişiliği etrafındaki tartışmalar değerlendirilmiş ve literatürde yer alan bazı hatalı bilgiler tashih edilmiştir. Ardından makalenin ana eksenini oluşturan Taberî tefsirindeki Kelbî nakilleri literatür taraması yoluyla tespit edilmiş ve titiz bir analize tabi tutulmuştur. Bu analiz neticesinde eserde Kelbî’ye dair 55 atfın yer aldığı, Taberî’nin Kelbî hakkında hem olumlu hem olumsuz ifadeler serd ettiği ve 22 yerde adını zikretmeksizin ondan nakilde bulunduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca Taberî’nin, tefsirinin hacmine oranla Kelbî’den yaptığı nakillerin sayıca az olmasının muhtemel sebepleri ve aktardığı nakiller karşısındaki tutumu da söz konusu analizin diğer çıktılarıdır. Son olarak, literatürde Taberî’nin Kelbî’den nakil yapıp yapmadığına veya ondan hangi ölçüde istifade ettiğine dair ileri sürülen görüşler incelenmiştir. Taberî tefsirindeki Kelbî nakilleri üzerinden yapılan bu inceleme, söz konusu görüşlerin tutarlılığını test etmekte ve Taberî’nin Kelbî’ye yönelik tavrını belirginleştirmeye çalışmaktadır.

Zitieren

APA

Yazıcı, B. (2026). Erken Dönem Tefsir Tarihinde Muhammed b. Sâib el-Kelbî’nin İzleri: Taberî’nin Câmiʿu’l-beyân’ı Üzerine Bir İnceleme. Tefsir Araştırmaları Dergisi, 10(1), 391-412. https://doi.org/10.31121/tader.1865475

Vancouver

Yazıcı B. Erken Dönem Tefsir Tarihinde Muhammed b. Sâib el-Kelbî’nin İzleri: Taberî’nin Câmiʿu’l-beyân’ı Üzerine Bir İnceleme. Tefsir Araştırmaları Dergisi. 2026;10(1):391-412. doi:10.31121/tader.1865475

BibTeX
@article{Yazc2026,
  author = {Yazıcı, Burhan},
  title = {Erken Dönem Tefsir Tarihinde Muhammed b. Sâib el-Kelbî’nin İzleri: Taberî’nin Câmiʿu’l-beyân’ı Üzerine Bir İnceleme},
  journal = {Tefsir Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {1},
  pages = {391--412},
  doi = {10.31121/tader.1865475}
}
Kostenlos starten →