EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Van Rüşdiye Mektebi (1862-1908): Osmanlı taşrasında modern orta öğretimin kurumsallaşma ve finansman sorunları

Mehmet Emin Genli

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi · 26.03.2026 · 16 (1) · 78-93

DOI: 10.30783/nevsosbilen.1827187 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, online erschienen am 26.03.2026. Verfasst von Mehmet Emin Genli. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin taşrada modern orta öğretim kurumlarının kurumsallaşma ve yaygınlaşma sürecini Van Vilayeti’nin ilk rüşdiye mektebi özelinde incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, Hicrî 1279 (Milâdî 1862/1863) yılında Van Sancağı merkezinde resmî olarak eğitime açılan Van Rüşdiye Mektebi’nin kuruluşundan faaliyetlerinin fiilen sonlandığı döneme kadar geçen süreçteki idarî, malî, fizikî altyapı ve pedagojik serüvenini arşiv belgeleri ışığında bütün yönleriyle ortaya koymaktır. Yöntem olarak Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan Maârif Nezâreti Mektubi Kalemi Evrakı (MF.MKT), Tedrisat-ı İbtidaiyye Kalemi Evrakı (MF.İBT), Şura-yı Devlet Evrakı (ŞD) fonları ile Osmanlı devlet salnameleri, maarif salnameleri ve ilgili ikincil kaynaklar sistematik biçimde taranmıştır. Elde edilen bulgular, okulun bölge halkının 37.000 kuruşluk maddi katkısıyla inşa edildiğini, bina sorununun uzun yıllar çözülemeyerek eğitim-öğretimi aksattığını, öğretmen ve hademe maaşlarının düşük ve düzensiz olduğunu, merkez-taşra arasındaki malî-idarî gerilimin eğitim kalitesini sürekli olumsuz etkilediğini göstermektedir. Van Rüşdiyesi, Tanzimat ve II. Abdülhamid dönemlerindeki merkezîleşme ve modernleşme çabalarına rağmen kronik kaynak yetersizliği nedeniyle ideal işleyişten uzak kalmış; buna rağmen Doğu Anadolu’da modern orta öğretimin ilk kurumsal temsilcisi olarak önemli bir tarihî işlev üstlenmiştir.

Zitieren

APA

Genli, M. E. (2026). Van Rüşdiye Mektebi (1862-1908): Osmanlı taşrasında modern orta öğretimin kurumsallaşma ve finansman sorunları. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 16(1), 78-93. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1827187

Vancouver

Genli ME. Van Rüşdiye Mektebi (1862-1908): Osmanlı taşrasında modern orta öğretimin kurumsallaşma ve finansman sorunları. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2026;16(1):78-93. doi:10.30783/nevsosbilen.1827187

BibTeX
@article{Genli2026,
  author = {Genli, Mehmet Emin},
  title = {Van Rüşdiye Mektebi (1862-1908): Osmanlı taşrasında modern orta öğretimin kurumsallaşma ve finansman sorunları},
  journal = {Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {16},
  number = {1},
  pages = {78--93},
  doi = {10.30783/nevsosbilen.1827187}
}
Kostenlos starten →