Osmanlı Taşrasında (Erzurum, Van ve Bitlis) Darülmualliminlerin Müfettiş Raporlarına Yansıyan Sorunları (1911-1912)
Ege Eğitim Dergisi · 02.04.2026 · 27 (1)
DOI: 10.12984/egeefd.1780466 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ege Eğitim Dergisi, online erschienen am 02.04.2026. Verfasst von Taner Atmaca und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, Osmanlı taşrasında yer alan Erzurum, Van ve Bitlis Darülmualliminleri’nin [öğretmen okullarının] işleyişini ve karşılaştıkları sorunları 1911-1912 yıllarına ait müfettiş raporları üzerinden incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, yöntem olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Veriler, Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’nde bulunan ve Maarif Nezareti’ne sunulan resmî raporlardan elde edilmiştir. Analiz sonucunda beş tema ortaya çıkmıştır: fizikî koşullar ve coğrafî engeller, öğretmen yetersizliği ve maaş politikaları, yönetsel ve kurumsal zaaflar, gayrimüslim okulların rekabeti ve çözüm önerileri. Bulgular, taşrada eğitim kurumlarının yetersiz mekânsal altyapı, sert iklim koşulları, malî teşviklerin eksikliği, nitelikli öğretmen teminindeki zorluklar ve yönetimsel zaaflar nedeniyle işlevsizleştiğini göstermektedir. Ayrıca Ermeni cemaatinin açtığı okulların daha cazip bir alternatif haline gelmesi, devlet okullarının meşruiyet ve itibar kaybına uğradığını ortaya koymuştur. Müfettiş raporları, Osmanlı taşrasında eğitim modernleşmesinin fizikî ve malî kısıtlarla birlikte aynı zamanda yönetsel sorunlar ve cemaat okullarının rekabetiyle de sınandığını göstermektedir. Raporlarda dile getirilen çözüm önerileri ise dönemin taşra maarifinin yalnızca sorunlarıyla değil, aynı zamanda sahaya dayalı çözüm üretme kapasitesiyle de dikkate değer olduğunu ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Atmaca, T., & Nehir, N. (2026). Osmanlı Taşrasında (Erzurum, Van ve Bitlis) Darülmualliminlerin Müfettiş Raporlarına Yansıyan Sorunları (1911-1912). Ege Eğitim Dergisi, 27(1). https://doi.org/10.12984/egeefd.1780466
Vancouver
Atmaca T, Nehir N. Osmanlı Taşrasında (Erzurum, Van ve Bitlis) Darülmualliminlerin Müfettiş Raporlarına Yansıyan Sorunları (1911-1912). Ege Eğitim Dergisi. 2026;27(1). doi:10.12984/egeefd.1780466
BibTeX
@article{Atmaca2026,
author = {Atmaca, Taner and Nehir, Nurullah},
title = {Osmanlı Taşrasında (Erzurum, Van ve Bitlis) Darülmualliminlerin Müfettiş Raporlarına Yansıyan Sorunları (1911-1912)},
journal = {Ege Eğitim Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {1},
doi = {10.12984/egeefd.1780466}
}
EUVIMED