EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Elazığ / Harput Hoca Hasan Hamamı ve Çinileri

Korkmaz Şen, Elif Tatlı

Sanat Tarihi Dergisi · 21.07.2026 · 35 (1) · 285-309

DOI: 10.29135/std.1838546 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Sanat Tarihi Dergisi, online erschienen am 21.07.2026. Verfasst von Korkmaz Şen und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 46 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Hoca Hasan Hamamı, Elâzığ’ın eski yerleşim yeri olan Harput’ta yer almaktadır. Mülkiyeti Elâzığ Belediyesi’ne ait olan hamam, 2016 yılında Elâzığ Müzesi denetiminde restorasyon projesine yönelik temizlik ve sondaj kazısına gidilmiştir. Restorasyon projeleri onaylanan eserin 2021 yılında ise restorasyonuna başlanmıştır. Uygulama aşamasında kazı çalışmalarına tekrar başlanmıştır. Kazı çalışmaları sırasında, sıcaklık mekânına göre dört köşe halvet hücreli olarak projesi onaylanan hamamın, kuzeybatıya doğru genişlediği anlaşılmış ve 4 halvet hücresine ek olarak bir halvet odası ile serinlemek için kullanılan sekilerin de olduğu hamama bağlı yeni birimler ortaya çıkarılmıştır. Yeni tespiti yapılan bu kuzeydoğudaki halvet hücresinin doğu, batı ve kuzey duvarının zeminden yaklaşık 150 cm yüksekliğe kadar çinilerle kaplı olduğu görülmüştür. Duvardaki çini panoların, alt ve üst kısımları dikdörtgen bordürlerle sınırlandırılmış ve belirli ölçülerde ana levhaların düzenli yerleşimiyle ana kompozisyonun oluşturulduğu anlaşılmıştır. Üç duvarda tasarım düzenine göre toplam 105 çini levha bulunması gerekirken, kazılarda sınırlı sayıda ana levha, bordür ve çok sayıda parça ele geçirilmiştir. Çinilerin hamuru 1,5 cm kalınlığında, ince elenmiş ve sık dokulu olup rengi Munsell kataloğuna göre çok soluk kahverengi olarak tanımlanmıştır. Renk paletinde mavi-beyaz, yeşil ve siyahın yanı sıra Klasik Osmanlı dönemine özgü kırmızı tonları yer almakla birlikte, burada kullanılan kırmızı özgün mercan tonundan ziyade daha soluk ve kiremit tonlarına yakındır. Bu durum yerel üretim özelliklerine işaret etmektedir. Ayrıca çinilerde renk solmaları, desen taşmaları ve yoğun sır çatlakları gözlemlenmiştir. Bu özellikler hem üretim kalitesiyle hem de uzun süre nemli toprak altında kalmalarıyla ilişkilendirilmektedir. Bu çalışmada ele alınan hamam ve çinileri, bölgede çinileri yerinde (in situ) tespit edilen ilk çinili hamam örneği olması nedeniyle büyük önem taşımaktadır. Burada, hamamın mimari açıdan yeniden tanımlanması ve değerlendirilmesi ile birlikte, ortaya çıkan çini buluntularının sanat tarihindeki yeri ve öneminin ortaya konulması amaçlanmaktadır.

Zitieren

APA

Şen, K., & Tatlı, E. (2026). Elazığ / Harput Hoca Hasan Hamamı ve Çinileri. Sanat Tarihi Dergisi, 35(1), 285-309. https://doi.org/10.29135/std.1838546

Vancouver

Şen K, Tatlı E. Elazığ / Harput Hoca Hasan Hamamı ve Çinileri. Sanat Tarihi Dergisi. 2026;35(1):285-309. doi:10.29135/std.1838546

BibTeX
@article{en2026,
  author = {Şen, Korkmaz and Tatlı, Elif},
  title = {Elazığ / Harput Hoca Hasan Hamamı ve Çinileri},
  journal = {Sanat Tarihi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {35},
  number = {1},
  pages = {285--309},
  doi = {10.29135/std.1838546}
}
Kostenlos starten →