Harezm Türkçesinde Kökteş Zarflar ve Edatlar
SÖYLEM Filoloji Dergisi · 25.06.2026 · 11 (2) · 960-980
DOI: 10.29110/soylemdergi.1920739 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÖYLEM Filoloji Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Esin Ağca. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk dilinde yeni nesne, kavram ve eylemler, kök ya da gövde durumundaki sözcüklere ekler getirilerek karşılanmaktadır. Tarihsel dönemlere ait Türk dili metinlerinde nesne veya kavram adları ile bunları niteleyen sözcükler ve eylemler bu kural çerçevesinde oluşmuştur. Diğer taraftan, Türk dilinde özellikle zarf, edat ve bağlaç türündeki sözcüklerin oluşumu, belirli bir düzen içinde sözcük türeten eğilimden farklıdır. Buna göre, Türk dilinde zarf, edat ve bağlaçların azımsanmayacak bir kısmı, fiillere getirilen zarf-fiil ekleri ile isimlere getirilen bazı çekim eklerinin kalıplaşması, ardından sözcükselleşmesi ve gramerlemesiyle meydana gelmiştir. Tarihsel Türk dili alanlarında bu yolla oluşmuş zarf, edat ve bağlaçlar, metinlerin ait olduğu yazı dili çevresine göre değişkenlik gösterdiği gibi aynı yazı dili çevresinde de farklılık göstermektedir. Buna göre tarihsel Türk dilinin diyalektikal ögelerini en yoğun biçimde barındıran metinlerin ait olduğu Harezm Türkçesinde, aynı kökten farklı eklerle ya da eklerin kalıplaşmasıyla oluşmuş zarflar ve edatlar bulunmaktadır. Bu makalede, Harezm Türkçesi metinlerinde farklı eklerle oluşmuş kökteş zarflar ve edatlar tespit edilmiş, her bir zarf ve edat ayrı ayrı ele alınarak örneklendirilmiş, farklı eklerle oluşmuş biçimler değerlendirilmiş, son olarak kökteş zarflar ve edatların oluşum şekilleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Ağca, E. (2026). Harezm Türkçesinde Kökteş Zarflar ve Edatlar. SÖYLEM Filoloji Dergisi, 11(2), 960-980. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1920739
Vancouver
Ağca E. Harezm Türkçesinde Kökteş Zarflar ve Edatlar. SÖYLEM Filoloji Dergisi. 2026;11(2):960-980. doi:10.29110/soylemdergi.1920739
BibTeX
@article{Aca2026,
author = {Ağca, Esin},
title = {Harezm Türkçesinde Kökteş Zarflar ve Edatlar},
journal = {SÖYLEM Filoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {960--980},
doi = {10.29110/soylemdergi.1920739}
}
EUVIMED