Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan Romanında Fikirlerin Kokusu
SÖYLEM Filoloji Dergisi · 25.06.2026 · 11 (2) · 624-637
DOI: 10.29110/soylemdergi.1920566 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift SÖYLEM Filoloji Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Aydın Güler. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan romanını klasik yapısalcı incelemelerin ötesine taşıyarak bilişsel poetika, koku sosyolojisi ve bedenleşmiş biliş teorileri bağlamında disiplinler arası bir yaklaşımla incelemektedir. Çalışma, Geleneksel Aristotelesçi metafor anlayışını aşarak yozlaşma ve ahlaki çöküş gibi soyut ontolojik durumların, insan zihninde bedensel bir iğrenme ve kötü koku olarak somutlaştığını kavramsal metafor teorisi ışığında ortaya koymaktadır. Çalışmanın merkezinde, Cumhuriyet döneminin halktan kopuk, pragmatist sahte aydın tipolojisinin bir incelemesi yer almakta, İsmet Şerif gibi karakterlerin savunduğu kütle psikolojisi gibi yüce fikirlerin, bedenlerinden sızan ifrazatlarla oluşturduğu semantik tezat üzerinden nasıl çürütüldüğü gösterilmektedir. Romanın başkarakteri olan Ömer’in yaşadığı trajedi ise metafiziksel bir kötülük yahut basit bir zaaf olarak değil, felsefedeki iradesizlik (akrasia) kavramıyla incelenmiş, eylemsizliğin ve çaresizliğin kokusuna dönüşen fenomenolojik bir ifrazat olduğu tespit edilmiştir. Bachelard’ın mekân poetikası anlayışından hareketle bu entelektüel sahteliğin üretildiği loş mekânların boğucu labirentler olarak betimlendiği bir mekânsal patoloji tablosuna yer verilmiştir. Nihayetinde makale, yazarın romanda görülen Türk modernleşmesindeki lümpenliği mantıksal argümanların dışında, sezgisel tiksinti üzerinden eleştirdiğini tespit etmektedir. Sonuç itibarıyla çalışma romandaki “içimizdeki şeytan” imgesinin soyut bir bahaneden ibaret olduğunu; asıl trajedinin yalanın gizleyemediği, doğrudan bedenden ve mekândan sızan kokuşmuşluk ve iradesizlik olduğunu göstermektedir.
Zitieren
APA
Güler, A. (2026). Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan Romanında Fikirlerin Kokusu. SÖYLEM Filoloji Dergisi, 11(2), 624-637. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1920566
Vancouver
Güler A. Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan Romanında Fikirlerin Kokusu. SÖYLEM Filoloji Dergisi. 2026;11(2):624-637. doi:10.29110/soylemdergi.1920566
BibTeX
@article{Gler2026,
author = {Güler, Aydın},
title = {Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan Romanında Fikirlerin Kokusu},
journal = {SÖYLEM Filoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {624--637},
doi = {10.29110/soylemdergi.1920566}
}
EUVIMED