Paradigmanın Tasvire Yansıması: Şiî Düşüncede Hz. Ali’nin Fiziksel Özellikleri
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD) · 03.11.2026 · (Advanced Online Publication)
DOI: 10.17335/sakaifd.1897136 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), online erschienen am 03.11.2026. Verfasst von Talha Özdemir und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Şiî düşüncede Hz. Ali, imâmet merkezli bir anlayış çerçevesinde her yönüyle idealize edilmiş bir figür olarak karşımıza çıkmaktadır. İlgili bağlamda birçok çalışma da yapılmıştır. Ancak bu çalışmalarda Hz. Ali’nin erken dönemden itibaren fiziksel özellikleri itibarıyla Şiî paradigmada nasıl ele alındığı ve tasvir edilmeye çalışıldığı problematiği üzerinde durulmamıştır. Bu problematik üzerine inşa edilmiş olan çalışmamızda ilk olarak Hz. Ali’nin bedenî vasıfları için açılan her başlıkta kavram ve ifadeler aktarılmıştır. Akabinde erken dönemden günümüze kadar Şiî düşüncede Hz. Ali’nin fiziksel özelliklerine dair yaklaşım çeşitliliği ortaya konmaya çalışılmıştır. Kronolojiye riayet ettiğimiz ve nitel araştırma yöntemi kullandığımız bu çalışmada, Hz. Ali’nin bazı bedenî vasıflarına dair tartışmaların erken dönem Şiî kaynaklarından günümüze kadar ulaştığı görülmekle beraber bazıları özelinde ise farklı yorum ve yaklaşımların olduğu da ortaya konmuştur. Şiî paradigmada olumlu bir Hz. Ali tasvirinin inşası için gösterilen çaba, ilk olarak olumsuz çağrışıma sebep olacak ifade ve kavramların asıl bağlamından koparılarak “ilim, hikmet, fazilet” zemininde değerlendirilmesiyle kendini göstermiştir. Bunun dışında, rivayetleri reddetme, ifade ve kavramları seçmeci bir tutumla değerlendirme, olumlu te’vile açık kelime veya ifadeler üzerinden aşırı yoruma yönelme de bu çabanın sonuçlarındandır. Hz. Ali’yi olumsuz tasvir eden nakilleri, Emevîlerin karalama politikasının ürünü olarak görme ya da düşmanlarının çirkin vasıflarının Hz. Ali’ye de atfedilmesi şeklinde anlama da ilgili çaba sonucunda ortaya çıkan yaklaşımlar arasındadır. Sonuç olarak bu çalışma, Şiî düşüncede Hz. Ali’nin bedenî tasvirinin erken dönemden itibaren tartışmalı bir alan olduğunu ortaya koymakla beraber bu tasvirin imâmet merkezli ideal şahsiyet inşasının önemli bir parçası olarak şekillendiğini göstermektedir. Bu çerçevede geliştirilen farklı yorum ve yaklaşımlar da sistematik bir biçimde ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Özdemir, T., & Palabıyık, M. H. (2026). Paradigmanın Tasvire Yansıması: Şiî Düşüncede Hz. Ali’nin Fiziksel Özellikleri. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD). https://doi.org/10.17335/sakaifd.1897136
Vancouver
Özdemir T, Palabıyık MH. Paradigmanın Tasvire Yansıması: Şiî Düşüncede Hz. Ali’nin Fiziksel Özellikleri. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD). 2026. doi:10.17335/sakaifd.1897136
BibTeX
@article{zdemir2026,
author = {Özdemir, Talha and Palabıyık, Muhammet Hanefi},
title = {Paradigmanın Tasvire Yansıması: Şiî Düşüncede Hz. Ali’nin Fiziksel Özellikleri},
journal = {Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD)},
year = {2026},
number = {Advanced Online Publication},
doi = {10.17335/sakaifd.1897136}
}
EUVIMED