KARAKAŞZÂDE ÖMER EFENDİ VE MİR’ATÜ’L-‘UŞŞÂK ADLI ESERİ
Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 28.04.2026 · (31) · 133-147
DOI: 10.29029/busbed.1816964 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 28.04.2026. Verfasst von Mehmet Sait Çalka und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben. Gefördert von: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi BAP Birimi.
Abstract (Originalsprache)
Karakaşzâde Ömer Efendi, XVII. yüzyıl müelliflerindendir. Kaynaklarda ismi “Karakaşzâde Ömer Efendi, Karakaşzâde Ömer İbn Mehmed, Şeyh Ömer Efendi el-Bursevî el-ma‘rûf Karakaşzâde” vb. şekilde geçmektedir. Müellifin hayatı hakkında biyografik kaynaklardaki bilgiler oldukça sınırlıdır. Bu bilgilere göre 983/1575-76’de Bursa ҆da doğmuş, 1047-48/1637-38’de ise vefat etmiştir. Hayatına dair ayrıntılı bilgiler, Mir’atü’l-‘Uşşâk ile Nûrü’l-Hüdâ adlı eserlerinden yola çıkarak ortaya konmuştur. Karakaşzâde Ömer Efendi’nin çalışmamıza konu olan Mir’atü’l-‘Uşşâk adlı eseri, dört bab ve bir hatime hâlinde, nazım-nesir karışık olarak 1038-39/1629-30’da kaleme alınmıştır. Eser, Hz. Âdem’in yaratılışı, ilahî aşk ve tarifi, Hz. Süleyman ve karınca kıssası, dünyanın faniliği, hırs, cömertlik, kaza ve kader, hadis-i erbain ve surelerin faydaları ile çeşitli duaların yer aldığı pek çok konuyu ihtiva etmektedir. Söz konusu eser, dinî-tasavvufî ve didaktik özelliğe sahip bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Eserde yukarıda bahsi geçen konular ele alınırken Muhyiddîn-i Arabî, İmâm Gazâlî, Fahreddîn Râzî, Cüneyd-i Bağdâdî, İmam Şâfî, Dâvûd-ı Kayseri, Abdullah el-Ensârî, Beyhâkî, İbn-i Sînâ, Hârûn Reşîd, Bâyezid-i Bestâmî ve Şihabüddin Sühreverdî gibi pek çok âlim, mutasavvıf ve düşünürün görüşlerine de yer verilmiştir. Bu çalışmada, İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatı geleneğinde ve medreselerde okutulabilecek tarzda kaleme alınmış olan Mir’atü’l-‘Uşşâk adlı eserin müellifi ve eserin nüshaları üzerinde durulacaktır. Çalışmada bahse konu olan eserin nüshaları tanıtılmış ve bu nüshalardan hareketle eser ve müellifi hakkında kayda değer tespitlere ulaşılmıştır.
Förderung
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi BAP Birimi
Zitieren
APA
Çalka, M. S., & Şen, Ö. (2026). KARAKAŞZÂDE ÖMER EFENDİ VE MİR’ATÜ’L-‘UŞŞÂK ADLI ESERİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 133-147. https://doi.org/10.29029/busbed.1816964
Vancouver
Çalka MS, Şen Ö. KARAKAŞZÂDE ÖMER EFENDİ VE MİR’ATÜ’L-‘UŞŞÂK ADLI ESERİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026:133-147. doi:10.29029/busbed.1816964
BibTeX
@article{alka2026,
author = {Çalka, Mehmet Sait and Şen, Özlem},
title = {KARAKAŞZÂDE ÖMER EFENDİ VE MİR’ATÜ’L-‘UŞŞÂK ADLI ESERİ},
journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
number = {31},
pages = {133--147},
doi = {10.29029/busbed.1816964}
}
EUVIMED