Türk-Soğd İlişkileri Bağlamında 8. Yüzyıla Ait Bir Evlilik Sözleşmesi: Metin, İçerik ve Sözlük İncelemesi
HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature) · 10.04.2026 · (24 [BAHAR 2026]) · 589-637
DOI: 10.28981/hikmet.1843550 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), online erschienen am 10.04.2026. Verfasst von Mahsun Atsız. Die Arbeit nennt 22 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
M.Ö. 6. yüzyıldan M.8. yüzyıla kadar esasen Semerkant ve çevresinde yaşamlarını sürdüren Soğdlar yazınsal, kültürel, ticarî ve bürokratik etkileri ile ön plana çıkmış tarihî bir halktır. Bu çerçevede yazınsal etkilerinin bir ürünü olarak düşünülebilecek Mug Dağı Belgeleri 8. yüzyılın sosyal ve siyasî panoramasına ilişkin dikkate değer veriler sunmaktadır. Bu noktada Nov.3 ve Nov.4 elyazmaları Türkler ve Soğdlar açısından önemli bir belge niteliğinde olup Ot Tegin ile Çat soyadlı asil bir Soğdlu kadın arasındaki evlilik sözleşmesini ihtiva etmektedir. Bizim çalışmamızda Nov.3 ve Nov.4 elyazmaları metin, içerik ve sözlük yönünden incelenecektir. Çalışmanın amacı sözdizimsel inceleme yoluyla Türkler ve Soğdlar açısından metnin önemini ortaya koymaktır. Metnin sözdizimsel incelemesinde “Leipzig Çözümleme Kuralları’nda yer alan satıraltı morfolojik inceleme” yöntemi esas alınmıştır. Metnin titiz bir yazım aşamasından geçtiği, Ot Tegin ile Çat arasında hukukî bir denkliğin olduğu, Çat’ın 8. yüzyılda sahip olduğu hakların bir kadının elde edebileceği yüksek bir mertebeyi yansıttığı ve asil olmayan/kuma/diğer kadınların bu tür haklara sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Zitieren
APA
Atsız, M. (2026). Türk-Soğd İlişkileri Bağlamında 8. Yüzyıla Ait Bir Evlilik Sözleşmesi: Metin, İçerik ve Sözlük İncelemesi. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), 589-637. https://doi.org/10.28981/hikmet.1843550
Vancouver
Atsız M. Türk-Soğd İlişkileri Bağlamında 8. Yüzyıla Ait Bir Evlilik Sözleşmesi: Metin, İçerik ve Sözlük İncelemesi. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature). 2026:589-637. doi:10.28981/hikmet.1843550
BibTeX
@article{Atsz2026,
author = {Atsız, Mahsun},
title = {Türk-Soğd İlişkileri Bağlamında 8. Yüzyıla Ait Bir Evlilik Sözleşmesi: Metin, İçerik ve Sözlük İncelemesi},
journal = {HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature)},
year = {2026},
number = {24 [BAHAR 2026]},
pages = {589--637},
doi = {10.28981/hikmet.1843550}
}
EUVIMED