Son Dönem Türk Sineması’nda Tasavvuf ve Gelenek: Modernlik Bağlamında Kuramsal Bir Literatür İncelemesi
Kronotop İletişim Dergisi · 29.07.2026 · 3 (2) · 383-406
DOI: 10.65743/kronotop.1882712 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kronotop İletişim Dergisi, online erschienen am 29.07.2026. Verfasst von Yasemin Meriç und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İletişim çalışmaları ve sinema literatürü, geleneği çoğunlukla modernitenin karşısında konumlanan statik bir geçmiş olarak ele alma eğilimindedir. Ancak görsel kültürün hâkim olduğu günümüzde gelenek, yalnızca tarihsel bir tekrar değil, kültürel belleğin modern formlar (sinema) aracılığıyla yeniden üretildiği dinamik bir iletişim sürecidir. Bu çalışma, son dönem Türk sinemasında, özellikle Semih Kaplanoğlu, Derviş Zaim ve Murat Pay sinemalarında, tasavvufi geleneğin görsel bir “hatırlama” ve “ihya” biçimi olarak nasıl konumlandığını inceleyen kuramsal bir literatür değerlendirmesidir. Makale, tasavvuf ve gelenek kavramlarının modernlik bağlamında literatürde nasıl ele alındığını tartışmakta; bu kavramların modern sinema dilinde zaman, mekân, bakış/nazar, ritim ve sessizlik üzerinden nasıl yeniden görünürlük kazandığını değerlendirmektedir. Çalışma, tasavvufun yalnızca bireysel bir maneviyat alanı ya da tarihsel bir dinî pratik olarak değil, epistemolojik, ontolojik ve ahlaki boyutlarıyla bütüncül bir düşünce alanı olarak ele alınışını tartışmaktadır. Benzer biçimde gelenek kavramı da modernleşme karşısında statik bir geçmiş kalıntısı olmaktan ziyade, süreklilik, aktarım ve ihya eksenlerinde kavramsallaştırılmaktadır. Araştırmada, klasik tasavvufi kavramların modern sinema dilindeki karşılıkları, “kopuş” ve “süreklilik” tartışmaları ekseninde analiz edilmiştir. Literatür taraması sonucunda, tasavvufi estetiğin son dönem Türk sinemasında bahsi geçen yönetmenler için, sinemada sadece nostaljik bir içerik olmadığı; aksine zamanı, mekânı ve insanı algılayan alternatif bir görsel iletişim biçimi (nazar) sunduğu ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Meriç, Y., & Hıdıroğlu, İ. (2026). Son Dönem Türk Sineması’nda Tasavvuf ve Gelenek: Modernlik Bağlamında Kuramsal Bir Literatür İncelemesi. Kronotop İletişim Dergisi, 3(2), 383-406. https://doi.org/10.65743/kronotop.1882712
Vancouver
Meriç Y, Hıdıroğlu İ. Son Dönem Türk Sineması’nda Tasavvuf ve Gelenek: Modernlik Bağlamında Kuramsal Bir Literatür İncelemesi. Kronotop İletişim Dergisi. 2026;3(2):383-406. doi:10.65743/kronotop.1882712
BibTeX
@article{Meri2026,
author = {Meriç, Yasemin and Hıdıroğlu, İrfan},
title = {Son Dönem Türk Sineması’nda Tasavvuf ve Gelenek: Modernlik Bağlamında Kuramsal Bir Literatür İncelemesi},
journal = {Kronotop İletişim Dergisi},
year = {2026},
volume = {3},
number = {2},
pages = {383--406},
doi = {10.65743/kronotop.1882712}
}
EUVIMED