Sûfîlerin İnsanın Kemali Bağlamında Evlilik ve Bekarlık Meselesine Yaklaşımlarına Dair Bir İnceleme
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 31.05.2026 · 67 (1) · 265-282
DOI: 10.33227/auifd.1754871 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Aynur Singin. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, erken dönem tasavvuf düşüncesinde insanın kemali, bekarlık ve evlilik anlayışlarının bir analizini sunmaktadır. Bu doğrultuda tasavvufi metinlerdeki anlatılar, kavramsal örüntüler ve temsil biçimleri incelenerek diyalektik söylemler çözümlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, hicrî 3–7. (milâdî 9–13.) yüzyıllar arasında telif edilmiş ilk dönem tasavvuf literatüründen yararlanarak özellikle es-Serrāc (ö. 378/988) el-Lumaʿ; el-Kelābāẕī (ö. 380/990) et-Taʿarruf; Ebū Ṭālib el-Mekkī (ö. 386/996) Ḳūt’u’l-Ḳulūb; el-Hargūşī (ö. 406/1015-16) Tehẕību’l-Esrār; es-Sulemī (ö. 412/1021) Ṭabaḳātu’ṣ-Ṣūfiyye; Ebū Nuʿaym el-Isfahānī (ö. 430/1038) Ḥilyetu’l-Evliyā; el-Ḳuşeyrī (ö. 465/1072) er-Risāle; el-Hucvīrī (ö. 465/1072) Keşfu’l-Maḥcūb ve Ferīduddīn ʿAṭṭār (ö. 618/1221) Teẕkiretu’l-Evliyā gibi temel kaynaklara özel bir dikkat göstererek aşağıdaki başlıklar etrafında tematik bir çerçeve sunmaktır: (1) Sûfîlerin bekarlığa yönelme gerekçeleri; (2) Sûfîlerin evliliğe metafizik-teleolojik yaklaşımı; (3) Bekarlık ve evlilik sınırlarının ötesine geç(ebil)mek. İlk bölümde, sûfîlerin bekarlığa yönelmelerinin gerekçeleri, bu tercihin doğurabileceği riskler ve sünnetin normatif rolü ele alınmaktadır. İkinci bölümde evliliğin insanın kemaline ulaşma süreciyle ilişkilendirilerek nasıl metafizik ve teleolojik bir zeminde yeniden anlamlandırıldığı ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede, insanın kemaliyle uyumlu bir evlilik arayışının bekarlık ile evliliğin birbirini dışlamadığı, aksine iç içe geçtiği yorumların gelişmesine nasıl zemin hazırladığı gösterilmektedir. Üçüncü ve son bölümde ise sûfîlerin bekarlık ve evlilik kategorilerini aşma yönündeki arayışları ile bu bağlamda ortaya koydukları söylemler analiz edilmektedir. Bu makalede, sadece erken dönem tasavvuf literatürünü oluşturan çeşitli menkıbe, vecize, rivayet ve anlatıları çözümlemek ve anlamlandırmak değil, aynı zamanda bu metinlerde görülen diyalektik ifadeleri de açıklığa kavuşturmak amaçlanmıştır.
Zitieren
APA
Singin, A. (2026). Sûfîlerin İnsanın Kemali Bağlamında Evlilik ve Bekarlık Meselesine Yaklaşımlarına Dair Bir İnceleme. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 67(1), 265-282. https://doi.org/10.33227/auifd.1754871
Vancouver
Singin A. Sûfîlerin İnsanın Kemali Bağlamında Evlilik ve Bekarlık Meselesine Yaklaşımlarına Dair Bir İnceleme. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2026;67(1):265-282. doi:10.33227/auifd.1754871
BibTeX
@article{Singin2026,
author = {Singin, Aynur},
title = {Sûfîlerin İnsanın Kemali Bağlamında Evlilik ve Bekarlık Meselesine Yaklaşımlarına Dair Bir İnceleme},
journal = {Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {67},
number = {1},
pages = {265--282},
doi = {10.33227/auifd.1754871}
}
EUVIMED