EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Toplumsal Çürümenin Alegorik Aynası: "Dört Köşeli Üçgen" Romanı

Meliha Yonca Erdem

HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature) · 10.04.2026 · (24 [BAHAR 2026]) · 495-513

DOI: 10.28981/hikmet.1735905 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), online erschienen am 10.04.2026. Verfasst von Meliha Yonca Erdem. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben. Gefördert von: T.C. İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulu.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Toplumsal çürüme, birey-toplum etkileşimiyle kabul görmüş değerlerin geçerliliğini yitirmesi, toplumsal düzeni sağlayan kurumların işlerliğini kaybetmesi ve bu eksende bireyin bizzat içerisinde yaşadığı topluma yabancılaşması anlamlarını kapsar. Bu kavram bir toplumun âdeta sedası olan edebiyatında çeşitli cepheleriyle irdelenir. Türk edebiyatının öne çıkan yazarlarından Salah Birsel, Dört Köşeli Üçgen (1960) adlı romanıyla Soğuk Savaş (1947-1991) sürecinin Türkiye’sini yansıtır. Bilhassa 1950’li yıllardan itibaren gözlemlenen toplum portresinin “çürümüş” cephelerini aktarır. Bu çalışmada Dört Köşeli Üçgen romanında alegorik bir anlatımla işlenen toplumsal çürümenin ahlaki, siyasal, bürokratik ve sanatsal cepheleri üzerinde durulmuştur. İlk olarak aile kurumunun, daha sonra toplumsal düzeni sağlayan diğer kurumların aksaklıkları, riyakârlık ve ihanetle ilerleyen ikili ilişkiler, sırf maddi değerlere dayandırılan ast-üst bağları, bürokraside yaşanan çifte standartlar, türlü haksızlıklar, dalkavukluklar, kapitalist sisteme esir oluş, hakkını aramayıp sorgulamadan yaşayanlar, sanat icrasını metalaştıranlar, kişisel çıkarlarını önceleyen doktorlar, fikirsiz politikacılar, fikrisabit halk/aydın kesimi ve bu gibi toplumsal çürümeyi somutlaştıran örnekler tespit edilmiştir. Böylece “gözlemci” ana karakter aracılığıyla verilen toplum düzeninde hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığı mesajı, yine ilk okunduğunda anlamını kolayca ele vermeyen kastedişlerden çözümlenmiştir. Roman, toplumsal çürümeyi bariz değil, müphem gösteren bir ayna olarak değerlendirilmiştir.

Förderung

  • T.C. İstanbul Şişli Meslek Yüksekokulu

Zitieren

APA

Erdem, M. Y. (2026). Toplumsal Çürümenin Alegorik Aynası: "Dört Köşeli Üçgen" Romanı. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature), 495-513. https://doi.org/10.28981/hikmet.1735905

Vancouver

Erdem MY. Toplumsal Çürümenin Alegorik Aynası: "Dört Köşeli Üçgen" Romanı. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature). 2026:495-513. doi:10.28981/hikmet.1735905

BibTeX
@article{Erdem2026,
  author = {Erdem, Meliha Yonca},
  title = {Toplumsal Çürümenin Alegorik Aynası: "Dört Köşeli Üçgen" Romanı},
  journal = {HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature)},
  year = {2026},
  number = {24 [BAHAR 2026]},
  pages = {495--513},
  doi = {10.28981/hikmet.1735905}
}
Kostenlos starten →