EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Hanefî Mezhebindeki Farklı Görüşlerin Metodolojik Gerekçeleri Üzerine

Selman Demirboğa

Bilimname · 30.04.2026 · (55) · 175-200

DOI: 10.28949/bilimname.1815116 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Bilimname, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Selman Demirboğa. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Mezhep imamlarının görüşlerinin temellendirilme süreci, İslam hukuk düşüncesinin sistematik hale gelmesinde belirleyici bir rol oynamıştır. Bu süreçte imamların bireysel içtihatları, onları takip eden fakihler tarafından metodolojik bir yaklaşımla temellendirilmiş ve tutarlı bir fıkıh mantığı içinde yorumlanmıştır. Temellendirme faaliyeti, mezhebin ilmî kimliğini inşa etmenin yanı sıra imamların görüşlerini rasyonel temellere oturtma, eleştirilere karşı savunma ve mezhep içi tutarlılığı sağlama amacını da taşımıştır. Bu faaliyetin en belirgin örneklerinden birini belki de en önemlisini Hanefî mezhebi teşkil etmektedir. Bu bağlamda kurucu imam Ebû Hanîfe (ö. 150/767) ile Ebû Yûsuf (ö. 182/798) ve Muhammed (ö. 189/805) (İmâmeyn) gibi önde gelen öğrencileri arasındaki görüş farklılığının açıklanması yönünde yapılan temellendirme faaliyeti, büyük önem arz etmektedir. Bu faaliyetin sistematik ve bütüncül bir metodolojiye kavuşturulması hicrî dördüncü asrın ortalarına tekabül etmektedir. Bu dönemden itibaren Hanefî imamlara ait hemen hemen her görüş ayrıntılı bir şekilde gerekçelendirilmiş ve mezhebin ilkeleri doğrultusunda tutarlı bir bütün haline getirilmiştir. Böylece temellendirme faaliyeti, mezhebin hem teorik tutarlılığını hem de fıkhî esnekliğini koruyan ilmî bir gelenek oluşturmuştur. Bu çalışmanın amacı, Hanefî mezhebindeki farklı görüşlerin temellendirilmesi sürecinde kullanılan metodolojik gerekçelerin mahiyetini, amacını, gelişim seyrini ve gerekçeler arasındaki farklılıkları açıklamaktır. Bu çerçevede öncelikle Ebû Hanîfe ile İmâmeyn arasındaki muhalefetin mahiyeti bazı meseleler üzerinden irdelenmeye çalışılmıştır. Ardından söz konusu görüşlerin temellendirilmesi bağlamında kullanılan metodolojik gerekçelerin mahiyeti üzerinde durulmuştur. Böylece çalışma, Hanefî mezhebindeki içtihat farklılıklarının yalnızca sonuç boyutuyla değil, aynı zamanda bu farklılıkların arkasındaki usûlî ve metodolojik zeminiyle de anlaşılmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Zitieren

APA

Demirboğa, S. (2026). Hanefî Mezhebindeki Farklı Görüşlerin Metodolojik Gerekçeleri Üzerine. Bilimname, 175-200. https://doi.org/10.28949/bilimname.1815116

Vancouver

Demirboğa S. Hanefî Mezhebindeki Farklı Görüşlerin Metodolojik Gerekçeleri Üzerine. Bilimname. 2026:175-200. doi:10.28949/bilimname.1815116

BibTeX
@article{Demirboa2026,
  author = {Demirboğa, Selman},
  title = {Hanefî Mezhebindeki Farklı Görüşlerin Metodolojik Gerekçeleri Üzerine},
  journal = {Bilimname},
  year = {2026},
  number = {55},
  pages = {175--200},
  doi = {10.28949/bilimname.1815116}
}
Kostenlos starten →