EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Kur’an’da İsrailoğulları’na Yönelik Farklı Hitapların Sebepleri Üzerine Bir Değerlendirme

Duran Ali Yıldırım

HİKEM · 30.03.2026 · 4 (1) · 1-20

DOI: 10.63022/hikem.1843338 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift HİKEM, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Duran Ali Yıldırım. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 37 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Kur’ân-ı Kerîm’de İsrailoğulları gerek vahye muhatap oluşları ve seçilmişlik vasıfları gerekse tevhiddensapma, tövbe ve ıslah süreçleri arasındaki çalkantılı serüvenleri nedeniyle en sık ve en kapsamlı anılan topluluktur. Bu makale, Kur’an’ın bu topluluğa yönelttiği “Benî İsrâil”, “Kavm-i Mûsâ”, “Yehûd” ve “Ehl-i kitap” gibi farklı hitap biçimlerinin rastlantısal birer eş anlamlı kullanım olmadığını aksine her birinin özel bir bağlama, psikolojik tona ve teolojik işleve sahip olduğunu incelemektedir. Çalışmada yapılan analizlerde “Benî İsrâil” nitelemesinin bağlamının genellikle Hz. Yakub’a atıfla ahdi, nimeti ve kimliği hatırlatan kuşatıcı bir ıslah çağrısı taşıdığı “Kavmu Mûsâ” ibaresinin bağlamının lider-toplum ilişkisi ekseninde tarihsel ibretlere ve içsel ayrışmalara odaklandığı görülmüştür. Öte yandan “Yehûd” ve türevlerinin bağlamının da daha çok dinî bir kemikleşmeyi ifade ettiği, polemik, eleştiri ve normatif ihlallerin teşhirini kapsadığı tespit edilmiştir. “Ehl-i kitap” (Ehlü’l-kitâb) hitabının bağlamının ise genellikle ortak bir zemine davet veya nihai bir uyarı niteliği taşımaktadır. Mevcut literatürdeki boşluğu doldurmayı hedefleyen bu çalışma, konuyu sadece genel teolojik çerçeveden değil, “hitap-bağlam-işlev” ekseninde sistematik ve tipolojik bir yaklaşımla ele almaktadır. Âyetler; siyak-sibak bütünlüğü, nüzul ortamı (esbâb-ı nüzûl) ve Mekkî-Medenî ayrımı gözetilerek mukayeseli bir yöntemle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Kur’an’daki bu üslup çeşitliliğinin, sabit tevhid mesajının muhatabın değişen ahlaki ve tarihsel durumuna göre şekillenen pedagojik bir uyarlaması olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak çalışma; Kur’an’ın üstünlüğü etnik kökene değil, takvaya ve ilahi emirlere sadakate bağlayan evrensel ilkesini teyit etmekte, günümüz dünyasında dini metinleri doğru yorumlama yöntemleri için de “hitap-bağlam-işlev” modelini öneren analitik bir çerçeve sunmaktadır.

Zitieren

APA

Yıldırım, D. A. (2026). Kur’an’da İsrailoğulları’na Yönelik Farklı Hitapların Sebepleri Üzerine Bir Değerlendirme. HİKEM, 4(1), 1-20. https://doi.org/10.63022/hikem.1843338

Vancouver

Yıldırım DA. Kur’an’da İsrailoğulları’na Yönelik Farklı Hitapların Sebepleri Üzerine Bir Değerlendirme. HİKEM. 2026;4(1):1-20. doi:10.63022/hikem.1843338

BibTeX
@article{Yldrm2026,
  author = {Yıldırım, Duran Ali},
  title = {Kur’an’da İsrailoğulları’na Yönelik Farklı Hitapların Sebepleri Üzerine Bir Değerlendirme},
  journal = {HİKEM},
  year = {2026},
  volume = {4},
  number = {1},
  pages = {1--20},
  doi = {10.63022/hikem.1843338}
}
Kostenlos starten →