EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İbn Sînâ Karşısında Aristoteles’e Dönüş Arayışı: Abdüllatif el-Bağdâdî’nin Fusûlün Münteze‘a’sı ve Afrodisiaslı İskender’le İlişkisi

Enes Taş

İslam Tetkikleri Dergisi / Journal of Islamic Review · 09.04.2026 · 16 (1) · 171-202

DOI: 10.26650/iuitd.2026.1850992 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İslam Tetkikleri Dergisi / Journal of Islamic Review, online erschienen am 09.04.2026. Verfasst von Enes Taş. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Abdüllatif el-Bağdâdî’nin (ö. 629/1231) Fusûlün Münteze‘a adlı risalesini, İbn Sînâ (ö. 428/1037) sonrası felsefi tartışmalar bağlamında Aristotelesçi geleneğe bilinçli bir dönüş teşebbüsü olarak ele almaktadır. Bursa Hüseyin Çelebi 823 numaralı mecmuada yer alan Fusûlün Münteze‘a, onu izleyen Afrodisiaslı İskender’e (ö. III. yüzyılın ilk yarısı) ait risale ve Kitâbü’n-nasîhateyn birlikte değerlendirilerek, Bağdâdî’nin felsefi konumlanışı mecmua ölçeğinde incelenmektedir. Çalışmada, Fusûl’de ele alınan tümelin statüsü, cins-tür ilişkisi, ortak duyu, fail-fiil ilişkisi ve madde-cins ayrımı gibi meselelerin rastgele seçilmediği, aksine İbn Sînâ sonrası felsefede kavramsal gerilimin yoğunlaştığı düğüm noktalarını hedef aldığı gösterilmektedir. Bu meselelerin Aristotelesçi-İskenderci problem çerçevesi içinde ele alınması, metnin salt bir derleme değil; belirli bir felsefi hattı yeniden dolaşıma sokmayı amaçlayan programatik bir metin olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca, İbn Sînâ’nın tümel, cins ve mahiyet teorilerinin Aristotelesçi geleneğin reddi değil, sistematik bir yeniden inşası olduğunu; buna karşılık Abdüllatif el-Bağdâdî’nin eleştirisinin, bu yeniden inşanın burhani yöntemin sınırlarını aşmasıyla ilgili olduğunu savunmaktadır. Bu çerçevede Fusûlün Münteze‘a, 7./13.yüzyılda Aristotelesçi mirasın sınırlarını ve meşruiyet ölçütlerini yeniden belirlemeye yönelik bilinçli bir entelektüel müdahalenin bir ifadesi olarak değerlendirilmektedir.

Zitieren

APA

Taş, E. (2026). İbn Sînâ Karşısında Aristoteles’e Dönüş Arayışı: Abdüllatif el-Bağdâdî’nin Fusûlün Münteze‘a’sı ve Afrodisiaslı İskender’le İlişkisi. İslam Tetkikleri Dergisi / Journal of Islamic Review, 16(1), 171-202. https://doi.org/10.26650/iuitd.2026.1850992

Vancouver

Taş E. İbn Sînâ Karşısında Aristoteles’e Dönüş Arayışı: Abdüllatif el-Bağdâdî’nin Fusûlün Münteze‘a’sı ve Afrodisiaslı İskender’le İlişkisi. İslam Tetkikleri Dergisi / Journal of Islamic Review. 2026;16(1):171-202. doi:10.26650/iuitd.2026.1850992

BibTeX
@article{Ta2026,
  author = {Taş, Enes},
  title = {İbn Sînâ Karşısında Aristoteles’e Dönüş Arayışı: Abdüllatif el-Bağdâdî’nin Fusûlün Münteze‘a’sı ve Afrodisiaslı İskender’le İlişkisi},
  journal = {İslam Tetkikleri Dergisi / Journal of Islamic Review},
  year = {2026},
  volume = {16},
  number = {1},
  pages = {171--202},
  doi = {10.26650/iuitd.2026.1850992}
}
Kostenlos starten →