Mekânın Ontolojisi: Kalabalık Üzerinden Heideggerci Bir Okuma
Felsefe Arkivi / Archives of Philosophy · 14.07.2026 · 0 (64) · 233-249
DOI: 10.26650/arcp.1803693 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Felsefe Arkivi / Archives of Philosophy, online erschienen am 14.07.2026. Verfasst von Ümit Güner. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma Martin Heidegger’in ontolojik mekân çerçevesini kullanarak, geleneksel ve nesnelci (Kartezyen-Newtoncu) mekân anlayışının yetersizliğini eleştirmekte; kalabalığın mekânsal deneyimini Dasein’ın dünyadaki bulunuşu üzerinden yeniden değerlendirmektedir. Geleneksel görüş mekânı nesnelerden bağımsız, geometrik bir boşluk (res extensa) olarak görürken; Heidegger, mekânı Dasein’ın “dünya-içinde-varolma” durumunun aktif bir uzantısı ve anlam ağı olarak konumlandırır. Çalışmanın temel bulguları, kalabalığın mekânı pasif bir zeminden dinamik ve gerilimli bir ontolojik alana dönüştürdüğünü göstermektedir. Kalabalık, Dasein’ın zorunlu birlikte-varolma (Mitsein) yapısının mekânsal bir görünümüdür ve mekânı bir koordinat sisteminden kolektif bir hakikat alanına (Lichtung) dönüştürür. Kalabalığın ortak amaç etrafındaki eylemleriyle meydan ya da stadyum gibi mekânlar, salt fiziksel varlık olmaktan çıkıp kolektif eylemle yeniden inşa edilen aktif varoluş alanlarına dönüşmektedir. Ancak bu dönüşüm, panik ve kaos anlarında mekânın yerleşik anlamını sarsarak yoğun bir yersizleşme deneyimine ve varoluşsal güvenlik tehdidine yol açabilir. Kalabalık, bireyi anonimlikte kaybolma (“Das Man” anlamında Herkesleşme) ve güçlü bir aidiyet edinme şeklinde iki zıt ontolojik kutup arasında konumlandırır. Birey kolektif bir amaç uğruna araçsal bir statü kazanırken, aynı zamanda kişisel kimliğinin silinmesi ve bir “hazırbulunuşluk” nesnesine indirgenme tehlikesiyle yüzleşir. Buna rağmen kalabalık, Dasein’ın dünyayı ötekilerle birlikte kurma zorunluluğunun (Mitwelt) en yoğun yaşandığı andır. Sonuç olarak çalışma, kalabalığı mekândaki bir bozucu değil, mekânın anlamını ve işlevini kolektif enerjiyle sürekli yeniden tanımlayan kurucu bir fail ve özgün bir ontolojik fenomen olarak tanımlamaktadır.
Zitieren
APA
Güner, Ü. (2026). Mekânın Ontolojisi: Kalabalık Üzerinden Heideggerci Bir Okuma. Felsefe Arkivi / Archives of Philosophy, 0(64), 233-249. https://doi.org/10.26650/arcp.1803693
Vancouver
Güner Ü. Mekânın Ontolojisi: Kalabalık Üzerinden Heideggerci Bir Okuma. Felsefe Arkivi / Archives of Philosophy. 2026;0(64):233-249. doi:10.26650/arcp.1803693
BibTeX
@article{Gner2026,
author = {Güner, Ümit},
title = {Mekânın Ontolojisi: Kalabalık Üzerinden Heideggerci Bir Okuma},
journal = {Felsefe Arkivi / Archives of Philosophy},
year = {2026},
volume = {0},
number = {64},
pages = {233--249},
doi = {10.26650/arcp.1803693}
}
EUVIMED