Osmanlı ve Batı Sanatı’nda Sanat Tarihi Yazımının Karşılaştırmalı Analizi: Gelibolulu Mustafa Âli ve Giorgio Vasari Üzerinden Eleştirel Bir Okuma
Çeşm-i Cihan (Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi) E-Dergisi · 01.08.2026 · 13 (1) · 72-88
DOI: 10.30804/cesmicihan.1961515 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çeşm-i Cihan (Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi) E-Dergisi, online erschienen am 01.08.2026. Verfasst von Serhan Karanfil. Die Arbeit nennt 16 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, kültürler arası farklılığın sanat tarihi yazımı bağlamında etkilerini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Avrupa sanat tarihi için uzun yıllar bir paradigma olarak kabul edilen Giorgio Vasari’nin Le vite de'più eccellenti pittori, scultori e architecti ile Osmanlı alimi Gelibolulu Mustafa Âli’nin Menakıb-ı Hünerveran metinleri karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Makale, her iki müellifin sanata, sanatçıya ve sanatsal üretim pratiklerine ilişkin yorumlarını, kendi kültürel ve entelektüel bağlamları üzerinden kapsamlı bir biçimde analiz etmektedir. Vasari’nin Rönesans perspektifi ile Mustafa Âli’nin Osmanlı entelektüel geleneği, sanatta tarihsel yazımın farklı coğrafyalarda nasıl şekillendiğini ve Batı-merkezli bakış açısının epistemik sınırlılıklarını ortaya koymaktadır. Çalışma, bu karşılaştırmalı yaklaşım aracılığıyla sanat tarihinin yalnızca Batı perspektifiyle sınırlandırılmasının getirdiği sorunları vurgulamakta ve çok merkezli, eleştirel bir anlayışın önemine dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, makale hem Batı hem Osmanlı perspektiflerinden hareketle sanat tarihine dair daha kapsamlı, dengeli ve eleştirel bir okuma önerisi sunmaktadır.
Zitieren
APA
Karanfil, S. (2026). Osmanlı ve Batı Sanatı’nda Sanat Tarihi Yazımının Karşılaştırmalı Analizi: Gelibolulu Mustafa Âli ve Giorgio Vasari Üzerinden Eleştirel Bir Okuma. Çeşm-i Cihan (Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi) E-Dergisi, 13(1), 72-88. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.1961515
Vancouver
Karanfil S. Osmanlı ve Batı Sanatı’nda Sanat Tarihi Yazımının Karşılaştırmalı Analizi: Gelibolulu Mustafa Âli ve Giorgio Vasari Üzerinden Eleştirel Bir Okuma. Çeşm-i Cihan (Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi) E-Dergisi. 2026;13(1):72-88. doi:10.30804/cesmicihan.1961515
BibTeX
@article{Karanfil2026,
author = {Karanfil, Serhan},
title = {Osmanlı ve Batı Sanatı’nda Sanat Tarihi Yazımının Karşılaştırmalı Analizi: Gelibolulu Mustafa Âli ve Giorgio Vasari Üzerinden Eleştirel Bir Okuma},
journal = {Çeşm-i Cihan (Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi) E-Dergisi},
year = {2026},
volume = {13},
number = {1},
pages = {72--88},
doi = {10.30804/cesmicihan.1961515}
}
EUVIMED