Osmanlı Tarihinin Dönemlendirilmesi: Halil İnalcık, Mehmet Genç ve Kemal Karpat’ın Klasik Dönem Yorumları Üzerine Bir İnceleme
Fiscaoeconomia · 13.06.2026 · 10 (2) · 1-19
DOI: 10.25295/fsecon.1885998 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Fiscaoeconomia, online erschienen am 13.06.2026. Verfasst von Gönül Dinçer. Die Arbeit nennt 16 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı tarihinin dönemlendirilmesi konusunda, alan literatüründe bir fikir birliği bulunmamaktadır. Dönemlendirme konusunun, yalnızca kronolojik bir sınıflandırma sorunu olmayıp, tarihsel dönemlerin hangi kavramsal araçlarla anlamlandırılacağına dair epistemolojik bir tercihi de yansıtması, bu durumun sebeplerinden biridir. Bu bağlamda dönemlendirme, geçmişin “nasıl olduğu” kadar, tarihçinin geçmişi “nasıl okuduğu” ile de doğrudan ilişkilidir. Tarihçinin yaşadığı çağ, benimsediği dünya görüşü, ideolojik kabulleri ve teorik altyapısı, geçmişi nasıl parçalara ayırdığını belirler. Bu nedenle tarih dönemleri, doğada var olan "doğal" kesitler değil, tarihçinin inşa ettiği analitik araçlardır. Bu çalışma, Osmanlı tarihinin dönemlendirilmesi meselesini ağırlıklı olarak Halil İnalcık çizgisinde aktarmakta, Mehmet Genç ve Kemal Karpat’ın temel katkılarını bu eksende karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Klasik dönemin sona erişini açıklarken teleolojik ya da askeri merkezli anlatıların yerine siyasal iktidarın iç ve dış denge yaklaşımı, toprak rejimi, iktisadi zihniyet ve toplumsal güç ilişkileri arasındaki karşılıklı etkileşimi merkeze alan yapısal bir yaklaşım benimsemektedir. Metodolojik olarak çalışma, karşılaştırmalı tarih yazımı ve kavramsal sentez yöntemlerini bir arada kullanmaktadır. Halil İnalcık’ın yaklaşımı en kapsamlı ve kapsayıcı analizi sunarken, Kemal Karpat ve Mehmet Genç’in yaklaşımları, aynı tarihsel sürecin farklı boyutlarını temsil eden tamamlayıcı analizler olarak ele alınmakta, bu yaklaşımlar arasında hiyerarşik bir sıralama yapılmaksızın bütüncül bir yorum geliştirilmektedir. Böylece birbirini tamamlayan bu yaklaşımların birlikte yorumlanmasıyla, Osmanlı klasik döneminin nitelikleri vurgulanmakta, klasik dönemin sona erişi ve klasik-sonrası dönemin başlangıcının izahı ise tekil bir nedene indirgenmeden, bütüncül bir dönüşüm süreci olarak kavramsallaştırılmaktadır.
Zitieren
APA
Dinçer, G. (2026). Osmanlı Tarihinin Dönemlendirilmesi: Halil İnalcık, Mehmet Genç ve Kemal Karpat’ın Klasik Dönem Yorumları Üzerine Bir İnceleme. Fiscaoeconomia, 10(2), 1-19. https://doi.org/10.25295/fsecon.1885998
Vancouver
Dinçer G. Osmanlı Tarihinin Dönemlendirilmesi: Halil İnalcık, Mehmet Genç ve Kemal Karpat’ın Klasik Dönem Yorumları Üzerine Bir İnceleme. Fiscaoeconomia. 2026;10(2):1-19. doi:10.25295/fsecon.1885998
BibTeX
@article{Diner2026,
author = {Dinçer, Gönül},
title = {Osmanlı Tarihinin Dönemlendirilmesi: Halil İnalcık, Mehmet Genç ve Kemal Karpat’ın Klasik Dönem Yorumları Üzerine Bir İnceleme},
journal = {Fiscaoeconomia},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {1--19},
doi = {10.25295/fsecon.1885998}
}
EUVIMED