EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Sembolik Düzende Özne İnşası: Bir Yalanlamalı Masalın Lacanyen Psikanalizmi Bağlamında Tahlili

Begüm Kurt

DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi · 30.04.2026 · 1-18

DOI: 10.25068/dedekorkut.477 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi, online erschienen am 30.04.2026. Verfasst von Begüm Kurt. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Uydurma ya da gerçeğe aykırı söz olarak tanımlanan yalan, kastî bir eylemdir. İnsanoğlunun sonradan öğrendiği, çoklukla ihtiyaç olarak gerçekleştirdiği bu eylemin çeşitli sebepleri vardır. Güç sahibi olmak, kişi ya da olayları kontrol edebilmek, başkaları tarafından kabul görmek, gerçeği örtbas ederek çıkar sağlamak, kendini ya da başkalarını gerçeğin yıkıcılığından korumak, incitmekten kaçınmak ve saygınlık kaygısı gibi kişisel ve sosyal sebeplerle ilişkili olarak söylenen yalan, halk kültüründe eğlencenin bir parçası olarak işlev görmektedir. Yalanlamalı masallar bunun en karakteristik örneklerindendir. Yalan masalları, söz oyunlarıyla hayal gücünü sergileyen ve bunu geliştirmeye yönelik, hoş vakit geçirmeyi sağlayan yalan referanslı alegorik anlatılardır. Anlatım süresince sıralana gelen olaylar, dinleyenler için yalan-doğru sorgusu içinde gerçek ile hayal arasındaki çizgiyi zaman zaman silikleştirmektedir. Bu bağlamda evrensel türler ve temalardan biri olan yalanlamalı masallar, halk psikolojisi ya da kolektif bilince dair kaynak oluşturmakta, toplumsal bilinç dışı dinamiklerini sergilemektedir. İnsan ruhunu tahlile yönelik psikanalist çalışmaların seçtiği malzemelerden biri olan masallar üzerine bugüne dek farklı yöntemlerle çok sayıda çalışma ortaya konmuştur. Bunlardan biri Fransız psikanalist Jacques Lacan’a aittir. Lacan, Freud’un psikanaliz kuramını kendi bakış açısıyla geliştirerek psikolojiye önemli bir katkı sağlamıştır. Yapısalcı yaklaşımıyla Lacan’a göre dil; bilinç dışı süreçlerle bağıntılıdır ve bu süreçte insanlar, kendilerini dil aracılığıyla biçimlendirmektedir. Sembolik bir anlatı olarak masalın barındırdığı karakterleri, daha derin psikanalitik bir çözümlemeye olanak tanıyan Lacancı kuram, anlatıcının bilinçaltı dünyasını yansıtmaktadır. Bilinçli olarak anlatılan gerçek dışı olayların konu edildiği yalanlamalı masallar, Lacanyen psikanalizle gizil bilinçaltı anlamları, istekleri ve kimlik çatışmalarını çözümlemeyi mümkün kılmaktadır. Buradan hareketle çalışmada, Metel adlı yalanlamalı masal Lacanyen bakış açısıyla tahlil edilmiştir.

Zitieren

APA

Kurt, B. (2026). Sembolik Düzende Özne İnşası: Bir Yalanlamalı Masalın Lacanyen Psikanalizmi Bağlamında Tahlili. DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi, 1-18. https://doi.org/10.25068/dedekorkut.477

Vancouver

Kurt B. Sembolik Düzende Özne İnşası: Bir Yalanlamalı Masalın Lacanyen Psikanalizmi Bağlamında Tahlili. DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi. 2026:1-18. doi:10.25068/dedekorkut.477

BibTeX
@article{Kurt2026,
  author = {Kurt, Begüm},
  title = {Sembolik Düzende Özne İnşası: Bir Yalanlamalı Masalın Lacanyen Psikanalizmi Bağlamında Tahlili},
  journal = {DEDE KORKUT Uluslararasi Turk Dili ve Edebiyati Arastirmalari Dergisi},
  year = {2026},
  pages = {1--18},
  doi = {10.25068/dedekorkut.477}
}
Kostenlos starten →