Türkiye tarımında stratejik ürün analizi: Buğday ve buğday türevi ürünlerde üretim ve dış ticaret dinamikleri
International Journal of Social Sciences and Education Research · 16.06.2026 · 12 (2) · 139-159
DOI: 10.24289/ijsser.1796517 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift International Journal of Social Sciences and Education Research, online erschienen am 16.06.2026. Verfasst von Muazzez Harunoğulları und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin buğday ekonomisinin uzun dönemli yapısal dönüşümünü üretim, verimlilik ve dış ticaret göstergeleri çerçevesinde analiz etmektir. Araştırma, buğday üretiminde nicelik temelli büyümeden verimlilik odaklı bir yapıya geçişi; 1961-2023 döneminde ham buğday ile buğday türevi işlenmiş ürünlerin dış ticaret performansını; Türkiye’nin rekabet gücünü, uzmanlaşma düzeyini, ticaret bağımlılığını ve gıda arz güvenliğini incelemektedir. Araştırma, Toprak Mahsulleri Ofisi, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı ve Gıda ve Tarım Örgütü veritabanlarından elde edilen veriler kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada; Trend Analizi, Ticaret Dengesi Oranı, Michaely Endeksi, Balassa Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi, Herfindahl-Hirschman Endeksi, Birim Değer Analizi ve Ticaret Performans Endeksi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, Türkiye’de buğday üretimindeki uzun dönemli artışın verimlilik kaynaklı olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye, ham buğdayda net ithalatçı konumunda olmasına rağmen, endüstriyel temelli işleme kapasitesi sayesinde un, makarna ve diğer işlenmiş buğday ürünlerinde sürdürülebilir bir rekabet avantajı elde etmiştir.
Zitieren
APA
Harunoğulları, M., & Ayhan, G. (2026). Türkiye tarımında stratejik ürün analizi: Buğday ve buğday türevi ürünlerde üretim ve dış ticaret dinamikleri. International Journal of Social Sciences and Education Research, 12(2), 139-159. https://doi.org/10.24289/ijsser.1796517
Vancouver
Harunoğulları M, Ayhan G. Türkiye tarımında stratejik ürün analizi: Buğday ve buğday türevi ürünlerde üretim ve dış ticaret dinamikleri. International Journal of Social Sciences and Education Research. 2026;12(2):139-159. doi:10.24289/ijsser.1796517
BibTeX
@article{Harunoullar2026,
author = {Harunoğulları, Muazzez and Ayhan, Gülsen},
title = {Türkiye tarımında stratejik ürün analizi: Buğday ve buğday türevi ürünlerde üretim ve dış ticaret dinamikleri},
journal = {International Journal of Social Sciences and Education Research},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {139--159},
doi = {10.24289/ijsser.1796517}
}
EUVIMED