TİCARET VE DOLAR ENDEKSİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR NEDENSELLİK ANALİZİ: TÜRKİYE VE KEİ ÜLKELERİ DIŞ TİCARETİ ÖRNEĞİ
Doğuş Üniversitesi Dergisi · 29.03.2026 · 27 (1) · 1034-1050
DOI: 10.31671/doujournal.1724140 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Doğuş Üniversitesi Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Kenan Çelik und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) ülkeleriyle ikili ticaret akımları ve dolar endeksi arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığını incelemektir. Türkiye’nin KEİ bölgesine coğrafi yakınlığı, bu bölgedeki ülkelerle ticaretinin artmasına olanak tanımaktadır. KEİ ülkelerinin benzer ekonomik yapıları entegrasyonu güçlendirmekte ve kaynakların etkin kullanımını sağlamaktadır. Bu süreçte dolar endeksinin hareketleri büyük rol oynamaktadır. Doların değeri, ticaret maliyetlerini etkileyerek karşılıklı ilişkilerin gelişimini şekillendirmekte ve ekonomik entegrasyonun başarısını doğrudan etkilemektedir. Bu doğrultuda çalışmada, 2002:1-2023:9 dönemi için aylık veriler kullanılarak nedenselliğin yönünün belirlenmesi için Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Sonuçlar, Arnavutluk hariç tüm ülkeler için Türkiye’nin KEİ ülkelerine ihracatı ile dolar endeksi arasında tek yönlü Granger nedensellik olduğunu göstermektedir. Öte yandan, ithalat ile dolar endeksi arasındaki Granger nedensellik ilişkisi Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Sırbistan için çift yönlü, diğer ülkeler için tek yönlüdür. Azerbaycan ve Gürcistan için ise Granger nedensellik ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. Dolayısıyla Türkiye ile KEİ arasındaki dış ticaretin dolar endeksi ile etkileşimi KEİ’nin ekonomik yapısına göre farklılık gösterebilmektedir.
Zitieren
APA
Çelik, K., Turgut, M., & Ahlat, A. (2026). TİCARET VE DOLAR ENDEKSİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR NEDENSELLİK ANALİZİ: TÜRKİYE VE KEİ ÜLKELERİ DIŞ TİCARETİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 27(1), 1034-1050. https://doi.org/10.31671/doujournal.1724140
Vancouver
Çelik K, Turgut M, Ahlat A. TİCARET VE DOLAR ENDEKSİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR NEDENSELLİK ANALİZİ: TÜRKİYE VE KEİ ÜLKELERİ DIŞ TİCARETİ ÖRNEĞİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 2026;27(1):1034-1050. doi:10.31671/doujournal.1724140
BibTeX
@article{elik2026,
author = {Çelik, Kenan and Turgut, Mertcan and Ahlat, Aslı},
title = {TİCARET VE DOLAR ENDEKSİ İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR NEDENSELLİK ANALİZİ: TÜRKİYE VE KEİ ÜLKELERİ DIŞ TİCARETİ ÖRNEĞİ},
journal = {Doğuş Üniversitesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {1},
pages = {1034--1050},
doi = {10.31671/doujournal.1724140}
}
EUVIMED