Amerikan Misyoner Kaynaklarında Lozan Konferansı’nda Ermeni Meselesi
Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi · 2026-03-31 · 11 (1) · 221-253
DOI: 10.24186/vakanuvis.1795237 ↗At a glance
Journal article in Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, published online on 2026-03-31. Written by Ebru Güher. 29 references.
Abstract (original language)
Amerikan misyonerleri, Millî Mücadele ve Lozan sürecini yalnızca izlemekle kalmamış, aynı zamanda gözlemlerini rapor ve yazışmalarla kayıt altına almıştır. Bu kayıtlarda sıkça azınlıkların güvenliği, Ermeni ve Rum mültecilerin durumu, Anadolu’daki dönüşümler ve Türkiye’nin bağımsızlık mücadelesinin uluslararası etkileri öne çıkarılmıştır. Lozan Konferansı’nda Türk tarafı “tam egemenlik” ilkesini kararlılıkla savunmuş, Ermeni yurdu ve mandaterlik gibi talepleri kesin biçimde reddetmiştir. Misyoner raporları başlangıçta Ermeni Yurdu’nun kurulamamasını hayal kırıklığı olarak değerlendirse de zamanla önceliklerini yetimlerin korunması, güvenli iskân ve eğitim faaliyetlerine yöneltmiştir. Lozan sonrası dönemde kapitülasyonların kaldırılması, Amerikan kurumlarını Türk yasalarına uyumlu hale getirmiş; Anadolu’nun iç bölgelerinden çekilen misyonerlik faaliyetleri İstanbul ve çevre ülkelere kaymıştır. Böylece Türkiye, uluslararası siyasette bağımsız bir aktör olarak öne çıkarken misyoner faaliyetleri diplomatik baskı aracından insani yardım ağına dönüşmüştür. Bu çalışmada Amerikan Yakındoğu Yardım Kuruluşu belgeleri başta olmak üzere misyoner kaynakları temel alınarak konu aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Cite
APA
Güher, E. (2026). Amerikan Misyoner Kaynaklarında Lozan Konferansı’nda Ermeni Meselesi. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 11(1), 221-253. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1795237
Vancouver
Güher E. Amerikan Misyoner Kaynaklarında Lozan Konferansı’nda Ermeni Meselesi. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi. 2026;11(1):221-253. doi:10.24186/vakanuvis.1795237
BibTeX
@article{Gher2026,
author = {Güher, Ebru},
title = {Amerikan Misyoner Kaynaklarında Lozan Konferansı’nda Ermeni Meselesi},
journal = {Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {1},
pages = {221--253},
doi = {10.24186/vakanuvis.1795237}
}
EUVIMED