EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Rûzbihân Baklî’nin ʿArâʾisü’l-Beyân Tefsirinin Hermenötik ve Metaforik Yaklaşımla Okunması: Kehf Sûresi Örneği

Adnan Arslan

Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi · 30.06.2026 · 11 (1) · 99-122

DOI: 10.24013/jomelips.1941784 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Adnan Arslan. Die Arbeit nennt 3 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, XII. yüzyılın önemli mutasavvıf müfessirlerinden Rûzbihân Baklî’nin (ö. 606/1209) Arâisü’l-Beyân adlı eseri üzerinden, işârî tefsir metodolojisini modern hermenötik ve dilbilim kuramları ışığında yeniden okumayı amaçlamaktadır. İslam tefsir geleneğinde usûlî denetimin dışında kaldığı gerekçesiyle sıkça tartışılan işârî yorumlar, bu makalede Kehf Sûresi özelinde incelenmiş; Baklî’nin yorum mantığı Hans-Georg Gadamer, Paul Ricoeur ve Umberto Eco gibi düşünürlerin teorileriyle irtibatlandırılmıştır. Çalışmanın merkezini, Baklî’nin âyetlerdeki zâhirî unsurları sâlikin iç dünyasındaki mânevî mertebelerle eşleştirdiği semantik eşleştirme (mapping) yöntemi oluşturmaktadır. Bu bağlamda, sûrede geçen ziynet, yorgunluk ve belde gibi kavramların sıradan fiziksel gerçekliklerden çıkarılıp, sâlikin ontolojik durumunu betimleyen canlı metaforlara nasıl dönüştürüldüğü analiz edilmiştir. Özellikle Hz. Mûsâ’nın yolculuğundaki nasab/yorgunluk halinin Baklî tarafından istikametten sapmanın kalp üzerindeki tesiri olarak yorumlanması, Ricoeur’ün metaforun dünyayı yeniden betimleme gücüyle açıklanmıştır. Ayrıca Baklî’nin metne yaklaşımı, Gadamer’in ufukların kaynaşması tezi çerçevesinde, Kur’ân’ın tarihsel ufku ile sûfî tecrübenin ufkunun buluştuğu dinamik bir anlama hadisesi olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Baklî’nin yorumlarının keyfî birer tahayyül olmadığını, aksine metindeki semantik boşlukları (açık yapıt) tasavvufî bir iç tutarlılıkla doldurduğunu ve metni yaşayan bir hakikat alanı kıldığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, geleneksel işârî tefsirin modern hermenötik imkânlarla konuşabilen, disiplinlerarası bir anlam üretme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Arslan, A. (2026). Rûzbihân Baklî’nin ʿArâʾisü’l-Beyân Tefsirinin Hermenötik ve Metaforik Yaklaşımla Okunması: Kehf Sûresi Örneği. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 11(1), 99-122. https://doi.org/10.24013/jomelips.1941784

Vancouver

Arslan A. Rûzbihân Baklî’nin ʿArâʾisü’l-Beyân Tefsirinin Hermenötik ve Metaforik Yaklaşımla Okunması: Kehf Sûresi Örneği. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi. 2026;11(1):99-122. doi:10.24013/jomelips.1941784

BibTeX
@article{Arslan2026,
  author = {Arslan, Adnan},
  title = {Rûzbihân Baklî’nin ʿArâʾisü’l-Beyân Tefsirinin Hermenötik ve Metaforik Yaklaşımla Okunması: Kehf Sûresi Örneği},
  journal = {Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {11},
  number = {1},
  pages = {99--122},
  doi = {10.24013/jomelips.1941784}
}
Kostenlos starten →