EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Hobbes’ta Özgürlük: Hareket Temelli İnşanın Doğa Durumu ve Sivil Durum Bağlamında Analizi

Mehmet Akkurt

Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 29.03.2026 · 25 (1) · 252-281

DOI: 10.20981/kaygi.1828063 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Mehmet Akkurt. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Hobbes, siyasette mutlakiyetçi bir konum benimsemesine rağmen özgürlük karşıtı değildir; tersine, özgürlüğe ilişkin kendi çözümlemesinin kendisinden önce yapılan açıklamalardan daha tutarlı olduğunu savunur. Özgürlük ve köleliğin ne olduğunun kendisine kadar hiçbir yazar tarafından yeterince açıklanmadığını ileri süren Hobbes, özgürlüğün doğasına ilişkin yeni bir yaklaşım geliştirdiğini düşünür. Özgürlüğün doğasını açıklarken yaygın kullanımla önemli ölçüde çelişen tanımlar geliştirmesi, yaklaşımının dikkat çekiciliğine karşın, özgürlük anlayışının tam olarak kavranmasını güçleştirmekte ve görüşünün yanlış yorumlanmasına zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma duyumdan duygulara, iradeden özgürlüğe uzanan süreçte, Hobbes’un sisteminin merkezinde hareket fikrinin yer aldığını göstererek özgürlüğe dair sözde problemlerin aslında sistemin mekanik yapısını kavrayamamaktan kaynaklandığını ortaya koyar. Bizim dışımızdaki cisimlerin hareketinden başlayarak duyum, muhayyile, çaba, arzu-isteksizlik, teemmül ve iradeye uzanan sürecin aynı hareketin farklı aşamalarından ibaret olması nedeniyle, hareketin zorunlu doğası ve determinist nedensellik zinciri göz önünde bulundurulduğunda iradenin yeterli neden ortaya çıktığında zorunlu olarak belirdiği görülür; dolayısıyla Hobbes açısından irade özgürlüğünden söz edilemez. Peki özgür iradenin olmadığı yerde, özgürlükten söz edilebilir mi? Bu makale, iradenin zorunlu olarak ortaya çıkmasının Hobbes’un sisteminde özgürlüğü ortadan kaldırmadığını; yeterli nedenin bulunmadığı ve bu nedenle henüz sonlanmamış teemmül sürecinin bir özgürlük durumu olduğunu (bağlanmama özgürlüğü); ayrıca dışsal cisimlerin hareketinden teemmül sürecine uzanan hareketin, iradenin -yani birer fiili hareket olan son arzu ya da son isteksizliğin- oluşmasıyla sona ermediğini ve bu fiili hareketin dışsal-fiziksel bir engelle durdurulmamasının ikinci tür bir özgürlük durumu (engellenmeme özgürlüğü) olduğunu ortaya koyar. Bu makalenin amacı, Hobbes’un özgürlüğü mekanik sisteminin bütünlüğü içinde yeniden temellendiren bir kuramcı olduğunu ortaya koymak ve birbirinden farklı gibi görünen bağlanmama özgürlüğü ile engellenmeme özgürlüğünü hem doğa durumu hem de sivil durum bağlamında açıklığa kavuşturmaktır.

Zitieren

APA

Akkurt, M. (2026). Hobbes’ta Özgürlük: Hareket Temelli İnşanın Doğa Durumu ve Sivil Durum Bağlamında Analizi. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(1), 252-281. https://doi.org/10.20981/kaygi.1828063

Vancouver

Akkurt M. Hobbes’ta Özgürlük: Hareket Temelli İnşanın Doğa Durumu ve Sivil Durum Bağlamında Analizi. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2026;25(1):252-281. doi:10.20981/kaygi.1828063

BibTeX
@article{Akkurt2026,
  author = {Akkurt, Mehmet},
  title = {Hobbes’ta Özgürlük: Hareket Temelli İnşanın Doğa Durumu ve Sivil Durum Bağlamında Analizi},
  journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {25},
  number = {1},
  pages = {252--281},
  doi = {10.20981/kaygi.1828063}
}
Kostenlos starten →